13 marca 2026 r. Sejm uchwalił ustawę o rozwodach pozasądowych. Jednak jak narazie każdy rozwód w Polsce wiąże się z postępowaniem przed sądem okręgowym – nawet jeśli oboje małżonków chce się rozstać, nie mają dzieci i nie zamierzają spierać się o winę. Od nowego może pojawić się się inna ścieżka: rozwód przed kierownikiem urzędu stanu cywilnego. Krótszy, prostszy, bez sal sądowych. Ale nie dla wszystkich i nie bez konsekwencji których media raczej nie opisują.

Piszę ten artykuł bo w mediach jest dużo informacji, ale mało konkretów o tej nowelizacji, przez co klienci pytają mnie o szczegóły i część z nich mylnie uważa że rozwód będzie znacznie prostszy niż przewiduje to projekt ustawy.

Rozwód w bez sądu od 1 stycznia 2027?

Pierwotny projekt rządowy zakładał 12 miesięczne vacatio legis od dnia ogłoszenia w Dzienniku Ustaw. Sejm poprawką zmienił to na sztywną datę: 1 stycznia 2027 r. Za głosowało 242 posłów, przeciw 187, 2 wstrzymało się. Koalicja rządząca przepchnęła ustawę bez większych trudności – za były kluby KO, PSL, Lewicy, Polski 2050, Centrum i koło Razem; przeciw PiS i Konfederacja.

Ustawa trafia teraz do Senatu. Po ewentualnych poprawkach – do Prezydenta. Kwestia weta jest otwarta. Krytycy powołują się na art. 18 Konstytucji i ochronę małżeństwa. Zwolennicy odpowiadają że ustawa niczego nikomu nie narzuca – daje tylko opcję. Jak dotąd nie jest znane stanowisko Prezydenta odnośnie tej ustawy. Dalsze losy ustawy można śledzić na stronie Rządowego Centrum Legislacyjnego.

Cokolwiek się wydarzy po drodze – najwcześniejszą możliwą datą jest 1 stycznia 2027 r. Do tego czasu jedyna droga to sąd.

Rozwód niesporny

Media używają różnych określeń: „rozwód bez sądu”, „rozwód administracyjny”, „rozwód w urzędzie”. Ustawa mówi o „rozwodzie niespornym” albo „rozwodzie pozasądowym”. Procedura polega na złożeniu przez oboje małżonków zgodnych oświadczeń przed kierownikiem urzędu stanu cywilnego.

Kierownik USC nie bada historii małżeństwa. Nie przesłuchuje świadków, nie analizuje korespondencji, nie zadaje pytań o przyczyny. Przyjmuje oświadczenie o rozkładzie pożycia i jedyne co weryfikuje to formalne przesłanki. To zasadnicza różnica wobec postępowania sądowego, gdzie sędzia aktywnie bada czy rozkład rzeczywiście nastąpił i jaka była jego przyczyna oraz czy nie ucierpi dobro dzieci.

Nowa ustawa nie zastępuje drogi sądowej. Daje dodatkową ścieżkę, dzięki której kto spełnia warunki będzie mógł wybrać USC albo sąd. Kto ich nie będzie spełniał, idzie do sądu jak dotychczas. Przypominam jednak że do końca 2026 r., jedyna opcja to Sąd Okręgowy.

Warunki

Żeby skorzystać z USC, małżonkowie muszą spełnić wszystkie poniższe warunki jednocześnie – brak jednego zamyka tę ścieżkę.

Oboje muszą chcieć rozwodu i nie wnosić o orzekanie o winie. Między nimi musi nastąpić zupełny i trwały rozkład pożycia – ale kierownik USC nie bada tego głębiej, przyjmuje oświadczenie stron. Nie mogą mieć wspólnych małoletnich dzieci. Małżonka nie może być w ciąży – ten warunek dodano poprawką sejmową już w toku prac legislacyjnych. Małżeństwo musi trwać co najmniej rok. Żadne z nich nie może mieć w toku postępowania o rozwód, separację ani unieważnienie małżeństwa. Oboje muszą wyrazić zgodę na przeprowadzenie procedury w USC – bez przymusu, dobrowolnie.

Bo właśnie brak dobrowolności jest jedną z przesłanek do późniejszego unieważnienia rozwodu. Do tego wróce niżej.

Kilka kwestii które wymagają wyjaśnienia bo klienci pytają o nie najczęściej. Warunek braku dzieci dotyczy wyłącznie wspólnych i małoletnich dzieci. Zarówno dzieci pełnoletnie jak i dzieci jednego małżonka z poprzedniego związku nie będą stanowić przeszkody w otrzymaniu rozwodu w USC. Liczą się tylko „wspólne i niepełnoletnie”. Jeśli małżonkowie mają wspólne obywatelstwo innego państwa – USC niedostępne. Cudzoziemcy mogą skorzystać jeśli nie mają wspólnego obywatelstwa i oboje zamieszkują w Polsce.

Jeśli ktoś złoży fałszywe oświadczenie o spełnieniu warunków – naraża się na odpowiedzialność karną, ale procedura i tak zostanie przeprowadzona. Kierownik USC nie ma narzędzi do weryfikacji wszystkiego, np. stanu ciąży.

Procedura – dwa etapy

Rozwód w USC przebiega w dwóch wizytach, rozdzielonych obowiązkowym miesiącem przerwy. Obie wizyty mogą odbyć się w różnych urzędach w różnych miastach – nie musi to być USC właściwy dla miejsca zamieszkania.

Pierwsza wizyta. Małżonkowie stawiają się razem. Składają pisemne zapewnienia że spełniają ustawowe warunki. Kierownik weryfikuje to na podstawie dokumentów: dowodów osobistych, aktu małżeństwa, danych z rejestru PESEL. Jeśli którykolwiek warunek nie jest spełniony, Kierownik USC odmówi udzielenia rozwodu i zasugeruje skorzystanie z Sądu Okręgowego. Małżonkowie otrzymują też pouczenie o skutkach prawnych rozwodu i informację o dostępnych formach wsparcia: mediacja, poradnictwo rodzinne.

Złożenie zapewnień to otwarcie procedury, nie jej zakończenie. Od tej chwili musi upłynąć co najmniej miesiąc tzw. tempus deliberandi, czasu na namysł. Zapewnienia są ważne przez 6 miesięcy. Jeśli małżonkowie nie stawią się ponownie przed upływem tego czasu – procedura wygasa i trzeba zaczynać od nowa.

Druga wizyta. Po upływie miesiąca, ale przed upływem 6 miesięcy. Małżonkowie stawiają się razem i każde osobno składa oświadczenie potwierdzające rozkład pożycia, brak małoletnich dzieci wspólnych, brak toczących się postępowań, spełnienie pozostałych warunków. Większość tych oświadczeń jest składana pod rygorem odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań. Odpowiedzialnośc karna nie ma zastosowania względem oświadczenia o rozkładzie pożycia.

Po przyjęciu oświadczeń kierownik dokonuje wpisu w rejestrze stanu cywilnego. Z tą chwilą małżeństwo jest rozwiązane.

Koszty rozwodu bez sądu

600 zł – tyle kosztuje opłata za rozwód w USC. Bez zwrotu.

Dla porównania: opłata sądowa od pozwu o rozwód to też 600 zł, ale przy sprawie bez orzekania o winie sąd zwraca połowę – realny koszt postępowania sądowego bez adwokata to 300 zł. Z honorarium adwokackim dochodzi jeszcze od kilku do kilkunastu tysięcy zł w zależności od złożoności sprawy.

Konsultacja w mojej kancelarii kosztuje 450 zł. Przy prostym układzie – brak dzieci, brak sporu o winę, brak skomplikowanego majątku, ta jedna rozmowa może być jedynym kosztem adwokackim przed rozwodem w USC.

Kiedy rozwód w USC będzie mniej korzystny niż w sądzie?

Dla bezdzietnej pary która jest zgodna, nie chce się kłócić o winę i nie ma skomplikowanego majątku – USC to czysta korzyść. Szybciej, taniej, bez konieczności pisania pozwu i chodzenia na rozprawy.

Ale dla kogoś kto ma podstawy do wnoszenia o winę – to jest decyzja którą warto przemyśleć dłużej niż 5 minut. Orzeczenie o wyłącznej winie jednego z małżonków otwiera drogę do alimentów z art. 60 § 2 KRiO. Zgodnie z tym przepisem, małżonek niewinny może ich żądać nawet bez niedostatku, jeśli rozwód istotnie pogorszy jego sytuację materialną. Tej możliwości nie ma przy USC, który przecież nie zawiera orzeczenia o winie.

Miałem klientkę, której mąż przez całe wspólne życie zarabiał kilkukrotnie więcej od niej. Rozstali się po kilkunastu latach. Gdyby poszła do USC „dla szybkości”, traciłaby prawo do alimentów rozszerzonych. Postępowanie sądowe zajęło nam około dwóch lat, ale efekt finansowy był zupełnie inny. Odradzam podejmowanie decyzji o ścieżce bez wcześniejszego przemyślenia tej kwestii. A rady najlepiej zasięgnąć u adwokata.

W USC nie można też jednocześnie uregulować podziału majątku wspólnego. Sąd może to zrobić w wyroku rozwodowym jeśli małżonkowie złożą zgodny wniosek. W USC nie ma tej opcji. Podział majątku trzeba przeprowadzić odrębnie: albo umową, albo w odrębnym postępowaniu sądowym.

Czas: USC to minimum miesiąc, realistycznie 1-2 miesiące uwzględniając oczekiwanie na termin w urzędzie. Sąd Okręgowy w Gdańsku przy sprawie bez orzekania o winie – około 6 miesięcy od złożenia pozwu. Z orzekaniem o winie: rok wzwyż, zdarzają się dwa.

Skutki prawne

Rozwód w USC wywołuje identyczne skutki prawne jak wyrok sądu. Zmienia się stan cywilny obojga małżonków. Ustaje wspólność majątkowa – co otwiera drogę do podziału majątku, ale samo w sobie go nie dokonuje. Małżonek ma rok na złożenie oświadczenia o powrocie do poprzedniego nazwiska przed kierownikiem USC. Ustaje prawo dziedziczenia ustawowego po byłym małżonku. Orzeczenie jest uznawane w innych państwach Unii Europejskiej.

Alimenty między byłymi małżonkami po rozwodzie w USC przysługują analogicznie jak w wypadku rozwodu bez orzeczenia o winie. Przysługują wyłącznie w przypadku niedostatku (art. 60 § 1 KRiO) i wygasają po 5 latach. Nie ma możliwości dochodzenia alimentów z art. 60 § 2 KRiO bo USC z założenia nie orzeka o winie. To jest skutek prawny który warto mieć w głowie zanim się wejdzie do urzędu.

Przed podjęciem decyzji

To co mnie niepokoi w tym jak media opisują tę zmianę – to nacisk na szybkość i prostotę kosztem tego co naprawdę ważne. „Bez sądu, bez adwokata, bez czekania” – to nośne, ale trochę niepełne. Rzecznik Praw Obywatelskich w opinii do projektu ustawy zwracał uwagę właśnie na kwestię alimentów: że część małżonków, szczególnie kobiety po długich małżeństwach z dużą dysproporcją dochodów – może nieświadomie rezygnować z uprawnień jakie daje orzeczenie o winie.

Nie mówię żeby zawsze wybierać sąd. Mówię żeby zanim ktoś złoży zapewnienia w USC, przez chwilę zastanowił się: czy mam podstawy do wnoszenia o winę? Czy małżonek zarabia wielokrotnie więcej? Czy jest majątek o który warto się upomnieć jednocześnie z rozwodem?

Konsultacja kosztuje 450 zł. To mniej niż korzyść z uzyskania potencjalnych alimentów w wypadku gdy stwierdzimi iż istnieją mocne podstawy do uzyskania alimentów od byłego małżonka.

Unieważnienie

Ustawa przewiduje jeden mechanizm zabezpieczający. Jeśli któreś z małżonków działało pod wpływem błędu, przymusu, groźby albo w stanie wyłączającym świadome podjęcie decyzji – możliwe jest unieważnienie rozwodu przed sądem powszechnym. Kierownik USC ma też prawo odmówić przeprowadzenia procedury jeśli zauważy że jedna ze stron nie działa dobrowolnie.

Są sytuacje w których jedna strona jest pod realną presją finansową, emocjonalną, rodzinną. Jeśli zgoda na rozwód w USC nie będzie własnym, wolnym wyborem małżonka, wtedy można wnosić o jego unieważnienie. To zabezpieczenie jest właśnie na takie przypadki.

Nie istnieje coś takiego jak „natychmiastowy”

Ta fraza pojawia się w wyszukiwarkach. „Szybki rozwód bez sądu”, „natychmiastowy”, „ekspresowy”. Nic takiego nie istnieje i po 2027 r. też nie będzie. Nawet USC wymaga dwóch wizyt z miesiącem przerwy między nimi. Ale najszybsza dostępna ścieżka po 1 stycznia 2027 r. to właśnie USC. realistycznie 1-2 miesiące dla tych którzy spełniają wszystkie warunki. Dla pozostałych: Sąd Okręgowy i minimum pół roku. Tyle.

Artykuł Rozwód bez sądu od 2027. Nowa ustawa o rozwodach pozasądowych w USC pochodzi z serwisu Adwokat Gdańsk, Prawnik - Kancelaria Adwokacka Dawid Suszyński.

Głównym niemajątkowym obowiązkiem małżonków jest obowiązek wspólnego pożycia. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Sądu Najwyższego, polega on na utrzymywaniu przez małżonków ścisłych więzi o charakterze duchowym, fizycznym i gospodarczym.

• „Przyjmuje się, że wspólnota duchowa polega na wzajemnym pozytywnym stosunku uczuciowym małżonków, szacunku, zaufaniu, szczerości, lojalności, wyrozumiałości, na respektowaniu osobistych cech małżonka, uwzględnieniu jego osobistych potrzeb oraz gotowości do ustępstw oraz kompromisów” (wyrok Sądu Najwyższego, sygn. akt: V CKN 741/00).
• Istotą więzi fizycznej  jest utrzymywanie współżycia płciowego, które jest uwarunkowane wiekiem oraz stanem zdrowia fizycznego i psychicznego każdego z małżonków.
• Wspólnota gospodarcza obejmuje wspólne prowadzenie przez małżonków gospodarstwa domowego, wspólne zamieszkanie, wzajemne zaspokajanie potrzeb ekonomicznych oraz posiadanie wspólnego majątku.

Obowiązek niesienia sobie wzajemnej pomocy przez małżonków

Podstawową powinnością małżonków jest obowiązek wzajemnej pomocy, który sprowadza się do wspierania współmałżonka w realizacji celów związku małżeńskiego Obejmuje ona wspomaganie zarówno moralne, jak i czysto fizyczne, np. w w wypełnianiu obowiązków czy też w chorobie.

Podkreślić trzeba, iż małżonkowie mają równe prawa i obowiązki w małżeństwie, zaś o istotnych sprawach rodziny, rozstrzygają wspólnie. Jeśli nie ma możliwości, aby doszło pomiędzy nimi do porozumienia w tym przedmiocie, każdy z nich jest uprawniony, aby zażądać wydania przez sąd odpowiedniego rozstrzygnięcia w tym zakresie. Ma ono wówczas charakter bezwzględnie wiążący.

Obowiązek wierności

Zakres obowiązku wierności polega na powstrzymywaniu się od utrzymywania jakichkolwiek osobisto – intymnych stosunków z osobą trzecią. Istnieje ponadto pojęcie „zdrady emocjonalnej”, która ma miejsce, gdy któryś z małżonków dopuszcza się  innych zachowań naruszających przyjęte normy moralne i obyczajowe, dających pozory zdrady.

„Związanie się małżonka z inną osobą węzłem uczuciowym w którym wprawdzie nie dochodzi do cudzołożnych stosunków, ale któremu towarzyszą wyznania miłości i pocałunki, może być odczute przez drugiego małżonka jako podrywanie, a nawet zerwanie więzi uczuciowej i moralnej, która łączyła małżonków i może być zależnie od okoliczności, uznane za ważną przyczynę rozkładu pożycia małżeńskiego”
(orzeczenie Sądu Najwyższego, sygnatura akt: C 813/51).

Co ważne, przyjmuje się, że orzeczenie separacji nie zwalnia z obowiązku zachowania wierności. W orzecznictwie dominuje pogląd o zobowiązaniu do wzajemnej wierności małżonków pozostających w separacji. Wynika to głównie z faktu iż celem separacji jest mimo wszystko pojednanie małżonków. Rozpoczęcie nowego związku przez jednego z małżonków w separacji, może w określonych sytuacjach być przyczyną uznania tego małżonka za wyłącznie winnego rozkładu małżeństwa.

Obowiązek zaspakajania potrzeb rodziny

Oboje małżonkowie zobowiązani są, każdy według swych sił oraz swych możliwości zarobkowych i majątkowych, przyczyniać się do zaspokajania potrzeb rodziny, którą przez swój związek założyli. Zadośćuczynienie temu obowiązkowi może polegać także, w całości lub w części, na osobistych staraniach o wychowanie dzieci i na pracy we wspólnym gospodarstwie domowym (art. 27 krio).

Jeżeli jeden z małżonków nie spełnia ciążącego na nim obowiązku przyczyniania się do zaspokajania potrzeb rodziny, wówczas sąd może nakazać, ażeby wynagrodzenie za pracę albo inne należności przypadające temu małżonkowi były w całości lub w części wypłacane do rąk drugiego z nich. Nakaz ten zachowuje moc mimo ustania po jego wydaniu wspólnego pożycia małżonków. Jednak na wniosek każdego z małżonków, sąd może ten nakaz zmienić albo uchylić.

Zaciąganie zobowiązań finansowych przez małżonków

Jeśli chodzi o zobowiązania finansowe współmałżonków, to oboje są odpowiedzialni  solidarnie za zobowiązania zaciągnięte przez jednego z nich w sprawach wynikających z zaspokajania zwykłych potrzeb rodziny. Jednakże, każdy z nich, jeżeli zachodzą ważne powody, może wystąpić z żądaniem, aby za zobowiązania tego rodzaju odpowiadał tylko i wyłącznie ten z nich, który je zaciągnął. Sprawę taką rozstrzyga sąd postanowieniem, które może zostać uchylone, w razie zmiany okoliczności sprawy.

Artykuł Prawa i obowiązki małżonków wobec siebie pochodzi z serwisu Adwokat Gdańsk, Prawnik - Kancelaria Adwokacka Dawid Suszyński.

System dozoru elektronicznego (nazywany zamiennie „aresztem domowym”, bądź kolokwialnie „bransoletką”) jest stosunkowo nową instytucją prawa karnego wykonawczego. System ten został wprowadzony do porządku prawnego obowiązującą od pierwszego września 2009 r. ustawą „o wykonywaniu kary pozbawienia wolności poza zakładem karnym w systemie dozoru elektronicznego”. Obecnie, przepisy regulujące dozór elektroniczny znajdują się w rozdziale VIIa kodeksu karnego wykonawczego. Ten szczególny sposób odbywania kary pozbawienia wolności od początku jego obowiązywania cieszy się dużym zainteresowaniem wśród osób skazanych. Dzięki częstemu stosowaniu dozoru elektronicznego w praktyce, instytucja ta poprzez liczne nowelizacje została dostosowana do realiów polskiego systemu penitencjarnego.
Ostatnia istotna nowelizacja weszła w życie 1 stycznia 2023 r.

Dozór elektroniczny – nowelizacja

Aktualnie, o udzieleniu zgody na odbywanie przez skazanego kary pozbawienia wolności w systemie elektronicznego dozoru, poza sądem penitencjarnym decyduje również komisja penitencjarna w zakładzie karnym, w którym skazany przebywa. Istotną zmianą jest również umożliwienie stosowania tego rozwiązania wobec osób skazanych na karę pozbawienia wolności do 3 lat, którym do końca jej wykonania pozostało nie więcej niż 6 miesięcy. Dzięki powyższym zmianom więcej skazanych będzie mogło spełniać warunki aby dostać dozór elektroniczny. Rozpoznawanie wniosków przez właściwe komisje penitencjarne znacznie przyspieszy całą procedurę. Warto podkreślić, iż z tej formy odbywania kary skorzystać mogą jedynie osoby skazane prawomocnym wyrokiem sądu. Takiej możliwości nie będą więc miały osoby tymczasowo aresztowane oraz osoby wobec których stosuje się inne środki zapobiegawcze jeszcze podczas trwania postępowania karnego.

Na czym polega kara dozoru elektronicznego?

Wyjaśnić trzeba, że dozór elektroniczny to nie kara, a sposób wykonywania kary pozbawienia wolności. Według definicji zawartych w art. 43b kodeksu karnego wykonawczego, dozór elektroniczny jest to kontrola zachowania skazanego przy użyciu środków technicznych zaś system dozoru elektronicznego jest to ogół metod postępowania i środków technicznych służących do jego wykonywania.

W systemie dozoru elektronicznego można przede wszystkim kontrolować przebywanie skazanego w określonych dniach tygodnia i godzinach we wskazanym przez sąd albo komisję penitencjarną miejscu (dozór stacjonarny). Kontrola jedynie bieżącego miejsca pobytu skazanego jest właściwa dla tzw. dozoru mobilnego, natomiast kontrola zachowywania przez skazanego określonej minimalnej odległości od osoby wskazanej przez sąd odnosi się do dozoru zbliżeniowego. Przy tym, karę pozbawienia wolności w systemie dozoru elektronicznego wykonuje się zawsze jako dozór stacjonarny, zaś środki karne i zabezpieczające wykonuje się jako dozór zbliżeniowy lub mobilny. Warto wskazać, iż rozpoczęcie wykonywania dozoru elektronicznego następuje z dniem, w którym wobec skazanego uruchomiono środki techniczne niezbędne do wykonywania kary w tym systemie.

Jakie warunki trzeba spełnić aby dostać dozór elektroniczny?

Aktualnie, skazany musi spełnić szereg ustawowych wymogów, by mieć szansę na odbywanie kary w systemie dozoru elektronicznego. Między innymi od 1 stycznia 2023 r. Sąd, bądź właściwa komisja penitencjarna musi mieć pewność, iż ta forma odbywania kary nie wpłynie negatywnie na osiągnięcie jej celów. Sąd musi mieć bowiem pewność, iż proces resocjalizacji skazanego przebiegnie prawidłowo, tym samym skazany nie powróci do kryminalnej przeszłości.

Skazany musi spełniać wszystkie poniższe przesłanki łącznie, aby sąd penitencjarny bądź właściwa komisja mogła mu udzielić zezwolenia na odbycie kary pozbawienia wolności w systemie dozoru elektronicznego:
1. wobec skazanego została orzeczona kara pozbawienia wolności w wymiarze nieprzekraczającym jednego roku i 6 miesięcy albo wobec skazanego została orzeczona kara pozbawienia wolności w wymiarze niższym niż 3 lata i któremu do odbycia w zakładzie karnym pozostała część tej kary w wymiarze nie większym niż 6 miesięcy, (jednocześnie nie może być to skazanie w warunkach recydywy opisanej w art. 64 § 2 kodeksu karnego);
2. odbywaniu kary pozbawienia wolności w systemie dozoru elektronicznego nie stoją na przeszkodzie szczególne względy wskazujące, że w razie odbycia kary w tym systemie nie zostaną osiągnięte cele kary;
3. skazany posiada określone miejsce stałego pobytu;
4. osoby pełnoletnie zamieszkujące wspólnie ze skazanym wyraziły na odbywanie kary w systemie dozoru elektronicznego pisemną zgodę;
5. odbywaniu kary pozbawienia wolności w systemie dozoru elektronicznego nie stoją na przeszkodzie warunki techniczne (obejmujące w szczególności liczbę oraz zasięg dostępnych nadajników i rejestratorów oraz możliwości organizacyjne ich obsługi).
Skazanemu, który nie rozpoczął wykonywania kary w zakładzie karnym, można udzielić zezwolenia na odbycie kary pozbawienia wolności w systemie dozoru elektronicznego, jeżeli względy bezpieczeństwa i stopień demoralizacji, a także inne szczególne okoliczności nie przemawiają za potrzebą osadzenia skazanego w zakładzie karnym.
Skazanemu, który rozpoczął już odbywanie kary w zakładzie karnym, można udzielić zezwolenia na odbycie w systemie dozoru elektronicznego pozostałej części kary, jeżeli za udzieleniem zezwolenia przemawiają dotychczasowa postawa i zachowanie skazanego.
System dozoru elektronicznego może być również odpowiednio stosowany do skazanego, któremu wymierzono dwie lub więcej niepodlegających łączeniu kar pozbawienia wolności.
Wobec tego, iż ustawa wymaga od skazanego łącznego spełnienia szeregu przesłanek, wniosek o udzielenie skazanemu zezwolenia na odbycie kary pozbawienia wolności w systemie dozoru elektronicznego musi zawierać odpowiednie uzasadnienie. W związku z tym, warto skorzystać z pomocy adwokata, który pomoże w jego prawidłowym sporządzeniu. Pomoc profesjonalisty, który do konkretnego przypadku dobierze odpowiednią argumentację znacznie zwiększa szansę na skuteczność wniosku.
Przed wydaniem postanowienia o udzieleniu skazanemu zezwolenia na odbycie kary pozbawienia wolności w systemie dozoru elektronicznego sąd penitencjarny ustala, czy na przeszkodzie udzieleniu zezwolenia nie stoją warunki techniczne, a także wysłuchuje skazanego lub jego obrońcę. W postanowieniu o udzieleniu skazanemu zezwolenia na odbycie kary pozbawienia wolności w systemie dozoru elektronicznego sąd penitencjarny: określa miejsce, czas, rodzaj lub sposób wykonywania nałożonych obowiązków oraz rodzaj podlegających zainstalowaniu środków technicznych; wyznacza termin i określa sposób zgłoszenia przez skazanego podmiotowi dozorującemu gotowości do zainstalowania rejestratora stacjonarnego lub przenośnego lub nadajnika.
Skazany, wobec którego wykonywany jest dozór elektroniczny, ma obowiązek przede wszystkim: nieprzerwanie nosić nadajnik; dbać o powierzone mu środki techniczne, w tym zwłaszcza chronić je przed utratą lub zniszczeniem, oraz zapewniać ich stałe zasilanie energią elektryczną; udostępniać podmiotowi dozorującemu powierzone środki techniczne do kontroli lub naprawy; udzielać wyjaśnień dotyczących przebiegu odbywania kary i wykonywania nałożonych obowiązków oraz stawiać się na wezwania sędziego i kuratora. Skazany, wobec którego wykonywany jest dozór stacjonarny, ma ponadto obowiązek między innymi pozostawać we wskazanym przez sąd albo komisję penitencjarną miejscu w wyznaczonym czasie oraz umożliwiać sądowemu kuratorowi zawodowemu wejście do mieszkania lub na nieruchomość, gdzie zainstalowano rejestrator.
Warto wiedzieć, iż Sąd penitencjarny lub właściwa komisja penitencjarna określa przedziały czasu w ciągu doby i w poszczególnych dniach tygodnia, w których skazany ma prawo się oddalić z miejsca stałego pobytu lub innego wskazanego miejsca na okres nieprzekraczający 12 godzin dziennie, w szczególności w celu:
1) świadczenia pracy;
2) wykonywania praktyk religijnych lub korzystania z posług religijnych;
3) sprawowania opieki nad osobą małoletnią, osobą niedołężną lub chorą;
4) kształcenia i samokształcenia oraz wykonywania twórczości własnej;
5) korzystania z urządzeń lub zajęć kulturalno-oświatowych i sportowych;
6) komunikowania się z obrońcą, pełnomocnikiem oraz wybranym przedstawicielem
8) utrzymywania więzi z rodziną lub innymi bliskimi osobami;
9) korzystania z opieki medycznej lub udziału w terapii;
10) dokonania niezbędnych zakupów.

Warto więc we wniosku wyczerpująco opisać charakter i godziny wykonywanej pracy oraz inne okoliczności osobiste/rodzinne, które mogłyby mieć wpływ na harmonogram dnia skazanego. Nasza kancelaria jako posiadająca odpowiednie doświadczenie w sprawach karnych, świadczy pomoc także w uzyskaniu systemu dozoru.
Podsumowując, w celu sporządzenia wniosku bądź reprezentacji w sprawie, bądź uzyskania dalszych informacji warto skorzystać z porady i wsparcia profesjonalnego prawnika.

Artykuł Dozór elektroniczny 2026 – jak uzyskać dozór elektroniczny? pochodzi z serwisu Adwokat Gdańsk, Prawnik - Kancelaria Adwokacka Dawid Suszyński.

Zatrzymanie do kontroli drogowej zwykle wygląda podobnie: rutynowy patrol, badanie alkomatem, dodatni wynik i pytanie, co wydarzy się dalej. Czy sprawa skończy się mandatem czy aktem oskarżenia? Co z prawem jazdy? Jak długo może potrwać zakaz prowadzenia pojazdów? W tym momencie głównym determinantem dalszego biegu sprawy jest ustalenie, czy mamy do czynienia z wykroczeniem czy z przestępstwem.

Jazda po alkoholu w języku potocznym oznacza każdą sytuację, w której kierowca prowadził pojazd mechaniczny po spożyciu alkoholu. Jednak w wykładni prawa różnica jest bardzo konkretna. Stan nietrzeźwości bowiem oznacza przestępstwo z art. 178a § 1 KK, a stan po użyciu alkoholu oznacza wykroczenie z art. 87 KW. To właśnie kwalifikacja prawna czynu decyduje później o trybie postępowania, rodzaju kary, długości zakazu prowadzenia i możliwościach obrony.

Granica między przestępstwem a wykroczeniem to 0,5 promila alkoholu we krwi (albo 0,25 mg alkoholu w 1 dm³ wydychanego powietrza).

Warto dodać, że od 29 stycznia 2026 roku przepisy uległy zaostrzeniu. Jeśli kierowca ma ponad 1,5 promila alkoholu we krwi, obowiązkowa staje się konfiskata pojazdu lub w przypadku gdy auto nie jest własnością sprawcy, sąd może orzec nawiązkę do 500 tys. zł.

W sprawach o jazdę po alkoholu w Gdańsku i nie tylko, w większości udało się uzyskać warunkowe umorzenie postępowania lub przynajmniej obniżyć  okres zakazu prowadzenia pojazdów względem tego z pierwotnej propozycji prokuratury.

Co to jest jazda po alkoholu w rozumieniu art. 178a KK?

Podstawą odpowiedzialności karnej za jazdę po alkoholu jest art. 178a § 1 Kodeksu karnego. Przepis brzmi: „Kto, znajdując się w stanie nietrzeźwości lub pod wpływem środka odurzającego, prowadzi pojazd mechaniczny w ruchu lądowym, wodnym lub powietrznym, podlega karze pozbawienia wolności do lat 3”.

Pojazdem mechanicznym z treści tego artykułu będzie przede wszystkim samochód, motocykl, motorower, ciężarówka, autobus, ale także inny pojazd napędzany silnikiem, jeżeli porusza się w ruchu lądowym, wodnym albo powietrznym. Czynnością przestępczą zaś będzie prowadzenie ów pojazdu w stanie nietrzeźwości.

Stan nietrzeźwości został zdefiniowany w art. 115 § 16 KK. Zachodzi wtedy, gdy zawartość alkoholu we krwi przekracza 0,5 promila albo prowadzi do stężenia przekraczającego tę wartość. Ten sam stan występuje, gdy zawartość alkoholu w 1 dm³ wydychanego powietrza przekracza 0,25 mg albo prowadzi do stężenia przekraczającego tę wartość.

Inaczej oceniany jest stan po użyciu alkoholu. Zgodnie z art. 46 ustawy o wychowaniu w trzeźwości chodzi o sytuację, w której zawartość alkoholu we krwi wynosi od 0,2 do 0,5 promila albo stężenie w wydychanym powietrzu wynosi od 0,1 do 0,25 mg w 1 dm³. Taka jazda pod wpływem alkoholu co do zasady nie jest przestępstwem z art. 178a KK, lecz wykroczeniem z art. 87 § 1 KW.

Wobec tych różnic pojęcie „jazda po alkoholu” bywa mylące. W ustaleniu sytuacji prawnej najważniejsze jest jednak to, czy wynik przekracza próg 0,5 promila albo 0,25 mg/l, czy mieści się poniżej tej granicy.

Kara za jazdę po alkoholu- co rzeczywiście grozi ?

W przypadku kwalifikacji czynu z art. 178a § 1 KK kara jest surowsza niż przy wykroczeniu, ponieważ sprawa zaczyna być regulowana przez prawo karne. Obecne brzmienie art. 178a § 1 KK przewiduje karę pozbawienia wolności do lat 3. Nie oznacza to jednak automatycznie, że każda osoba zatrzymana pierwszy raz za jazdę po alkoholu trafi do zakładu karnego. W sprawach pierwszorazowych znaczenie mają okoliczności zatrzymania, wysokość stężenia, zachowanie kierowcy, wcześniejsza karalność i możliwość zastosowania łagodniejszych instrumentów przewidzianych w Kodeksie karnym.

Przy stanie nietrzeźwości sąd orzeka również zakaz prowadzenia pojazdów. Co do zasady, minimalny okres zakazu wynosi 3 lata, a górna granica to 15 lat. Dodatkowo przy skazaniu za art. 178a § 1 KK sąd orzeka świadczenie pieniężne na Fundusz Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej. Minimalna kwota to 5 000 zł, a maksymalna może sięgnąć 60 000 zł.

W przypadku prowadzenia pojazdu po użyciu alkoholu  kierowca odpowiada za wykroczenie z art. 87 § 1 KW. W praktyce grozi mu kara aresztu albo grzywna, a zakaz prowadzenia pojazdów może wynosić od 6 miesięcy do 3 lat. Skutki, choć inne niż przy przestępstwie z art. 178a KK, mogą nadal być bardzo dotkliwe, szczególnie dla osoby, która wykonuje zawód nieodłącznie związany z prowadzeniem pojazdów lub wymaga korzystania na co dzień z takiego środka transportu.

Ostatnim i jednocześnie najpoważniejszym wariantem jest recydywa specjalna z art. 178a § 4 KK. Dotyczy ona osoby, która była wcześniej prawomocnie skazana za prowadzenie pojazdu mechanicznego w stanie nietrzeźwości lub pod wpływem środka odurzającego albo prowadziła w okresie obowiązywania zakazu. Wówczas kara może obejmować pozbawienie wolności od 3 miesięcy do 5 lat i jednocześnie istnieje szansa na orzeczenie przez sąd dożywotniego zakazu prowadzenia pojazdów.

W jeszcze inny sposób traktowane są przypadki prowadzenia pojazdów pod wpływem środka odurzającego. Chociaż sankcje są zbliżone do tych przy nietrzeźwości, dowodowo sprawa wygląda inaczej. Większe znaczenie odgrywają badanie krwi, rodzaj substancji, jej stężenie oraz wpływ na zdolność prowadzenia pojazdu, a także na ostateczne rozstrzygnięcie wpływa znacząco opinia biegłego.

Poza samą karą za jazdę po alkoholu sąd orzeka również kary dodatkowe i obowiązki. Przy skazaniu z art. 178a § 1 KK obowiązkowe jest, wyżej już wspomniane, świadczenie pieniężne na Fundusz Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej (wynoszące od 5 000 zł do 60 000 zł).

Równolegle sąd orzeka zakaz prowadzenia pojazdów, a po odbyciu połowy tego zakazu kierowca może ubiegać się o dalsze prowadzenie pojazdów wyposażonych w blokadę alkoholową. Już na wcześniejszym etapie policja zatrzymuje prawo jazdy po kontroli, a starosta wydaje decyzję administracyjną o zatrzymaniu dokumentu na 3 miesiące niezależnie od wyroku karnego. Dodatkowo informacja o naruszeniu trafia do systemu CEPiK, a kierowcy przypisywane są punkty karne, co może mieć znaczenie przy kolejnych kontrolach drogowych.

W praktyce w sprawach pierwszorazowych przed Sądem Rejonowym Gdańsk-Północ albo Gdańsk-Południe, przy stężeniu w dolnym progu (0,5-0,8 promila), bez kolizji, często orzekana jest kara grzywny między 3 000 a 8 000 zł oraz zakaz prowadzenia pojazdów na 3 lata (wynikające z minimum ustawowego). W szczególnie uzasadnionych przypadkach, nasza kancelaria w tego typu sprawach często uzyskuje dla Klientów warunkowe umorzenie postępowania i brak zakazu prowadzenia pojazdów.

Procedura badania trzeźwości: kiedy można kwestionować?

Dobra obrona w sprawie o jazdę po alkoholu bardzo często zaczyna się od analizy aspektu proceduralnego i zauważenia potencjalnych nieprawidłowości. Protokół badania trzeźwości, dane urządzenia, godziny pomiarów, pouczenia i ewentualne badanie krwi mogą mieć większe znaczenie niż kierowca zakłada w chwili kontroli.

Standardowo policja najpierw wykonuje badanie urządzeniem typu Alcoblow, Alcotest 6810, Alkometr A2.0. Co więcej, w aktach sprawy winien znajdować się protokół kalibracji urządzenia. Jeżeli takiego dokumentu brakuje, istotne jest odnotowanie takiej nieprawidłowości.

Równie ważne są odstępy między pomiarami. Standardowo wykonuje się dwa pomiary w odstępie minimum 15 minut, a pomiar bezpośrednio po spożyciu alkoholu może być obarczony ryzykiem wpływu alkoholu zalegającego w jamie ustnej. Problem pojawia się szczególnie wtedy, gdy kierowca twierdzi, że chwilę wcześniej używał płynu do płukania ust, wypił małą ilość alkoholu albo jadł produkt zawierający alkohol. Nie każda taka okoliczność podważa wynik, ale każda wymaga sprawdzenia w czasie i w dokumentach.

Ponadto procedura badania trzeźwości z wynikiem pozytywnym powinna obejmować sporządzenie protokołu z tego badania, a także pouczenie o prawie kontrolowanego do żądania badania krwi. Takie badanie ma zazwyczaj miejsce w przypadku odmowy badania alkomatem, sprzeciwu kontrolowanego wobec wyników badania alkomatem lub podejrzenia, że kierowca znajduje się pod wpływem innych środków odurzających.

Pola kwestionowania obejmują przede wszystkim brak aktualnej kalibracji urządzenia lub brak wpisu kalibracji do akt, pojedynczy pomiar lub zbyt krótki odstęp czasu między kolejnymi pomiarami, nieprawidłowe pouczenie o prawie do badania krwi, rozbieżność między wynikiem alkomatu a wynikiem badania krwi oraz sytuację, w której alkohol został spożyty po zakończeniu jazdy, ale przed badaniem.

Innym narzędziem obrony bywa opinia biegłego toksykologa, która może okazać się niezwykle istotna w sprawach z prowadzeniem pojazdu w stanie 0,5-0,8 promila i pod wpływem środków odurzających. Biegły może wtedy odtworzyć prawdopodobne stężenie alkoholu w chwili prowadzenia pojazdu, biorąc pod uwagę czas spożycia, masę ciała, tempo metabolizmu i wyniki kolejnych badań.

W 2025 r. prowadziłem sprawę, w której klient zatrzymany ok 7:00 w drodze do pracy w Gdańsku, miał jeszcze w sobie alkohol, który spożywał dzień wcześniej przed pójściem spać.  Przedstawiłem wszystkie okoliczności na jego korzyść, takie jak brak uprzedniej karalności, brak świadomości co do tego że jeszcze może być pod wpływem alkoholu, a nawet fak że sami funkcjonariusze przeprowadzający pomiar byli zdziwieni jego wynikiem, ponieważ Klient zachowywał się i wyglądał na totalnie trzeźwego. Finalnie postępowanie warunkowo umorzono. Klient zachował prawo jazdy.

Zatrzymanie prawa jazdy a wyrok karny

Zatrzymanie prawa jazdy po kontroli i wyrok karny to odrębne procedury: karna i administracyjna, choć klienci często traktują je jak jedną sprawę.

Po kontroli policja może zatrzymać dokument prawa jazdy. Następnie sprawa trafia do organu administracyjnego, a starosta wydaje decyzję dotyczącą zatrzymania prawa jazdy. Ta procedura nie jest wyrokiem skazującym i nie przesądza jeszcze o wymiarze odpowiedzialności karnej.

Równolegle może toczyć się postępowanie karne rozpoczęte od czynności policji, przez postępowanie przygotowawcze w prokuraturze, potem ewentualny akt oskarżenia albo wniosek o dobrowolne poddanie się karze, a następnie orzeczenie sądu. Dopiero sąd rozstrzyga o karze, świadczeniu pieniężnym i zakazie prowadzenia pojazdów w sprawie o przestępstwo.

Procedury te mogą pokrywać się czasowo, jednak są to dwie odrębne sprawy. Okres faktycznego administracyjnego zatrzymania prawa jazdy, co do zasady, zalicza się na poczet orzeczonego zakazu prowadzenia pojazdów.

W praktyce zdarza się jednak, że kierowca odzyskuje dokument po etapie administracyjnym, a następnie traci uprawnienia ponownie po wyroku karnym. Z perspektywy klienta wygląda to jak podwójna sankcja, jednak taka sytuacja wynika z równoległości procedur.

Strategie obrony w sprawie o jazdę po alkoholu

Strategia obrony zależy od tego, czy sprawa dotyczy wykroczenia, przestępstwa z art. 178a § 1 KK, czy recydywy z § 4. Inaczej prowadzi się sprawę osoby niekaranej z wynikiem tuż powyżej progu, inaczej sprawę po kolizji, a jeszcze inaczej sprawę kierowcy, który prowadził mimo wcześniejszego zakazu.

Pierwszym polem obrony jest procedura badania trzeźwości – wyjaśniona wyżej.

Drugim rozwiązaniem jest wniosek o warunkowe umorzenie postępowania. Jest to możliwe przy wcześniejszej niekaralności kierowcy, stężeniu alkoholu w dolnym progu (do ok. 0,8 promila), braku kolizji albo szkody oraz przy pozytywnej opinii środowiskowej. Więcej o warunkowym umorzeniu przeczytasz tutaj:

Trzecim wariantem jest dobrowolne poddanie się karze z art. 387 kpk Jest to zwykle uwzględnione przez sąd; przyspiesza to postępowanie i daje gwarancję pewnego wyniku.

Czwartą możliwością jest wniosek o łagodniejszy wymiar zakazu prowadzenia pojazdów. Jest to możliwe przy uzasadnionych okolicznościach takich jak zawód kierowcy wymagający możliwości prowadzenia pojazdów, szczególna sytuacja rodzinna czy dotychczasowy bezbłędny okres prowadzenia od ponad 20 lat.

Kolejną ścieżką jest blokada alkoholowa. Po upływie połowy okresu zakazu można ubiegać się o zmianę sposobu jego wykonywania, tak aby dalsze prowadzenie było możliwe wyłącznie pojazdem wyposażonym w blokadę alkoholową. Taki wniosek, z art.182a KKW jest najczęściej skuteczny przy bezbłędnej dotychczasowej postawie.

Najbardziej optymalna strategia w konkretnej sprawie zależy od wykazanego stężenia alkoholu, okoliczności zatrzymania, wcześniejszej karalności czy zawodu klienta. Prowadziłem w kancelarii sprawę, w której klient – kierowca zawodowy – osiągnął stężenie 0,9 promila i było to pierwsze zatrzymanie w jego 25-letniej karierze. Złożyliśmy wniosek o warunkowe umorzenie i blokadę alkoholową po połowie zakazu; klient odzyskał prawo do prowadzenia po 18 miesiącach zamiast 3 lat.

Konsultacja w mojej kancelarii w wymiarze 60 minut to koszt 450 zł, a może znacznie pomóc w Twojej sprawie.

Recydywa specjalna i powtórna jazda po alkoholu

Powtórna jazda po alkoholu jest oceniana znacznie surowiej niż pierwsze zatrzymanie. Art. 178a § 4 KK obejmuje sytuację, w której kierowca był wcześniej prawomocnie skazany za prowadzenie pojazdu mechanicznego w stanie nietrzeźwości lub pod wpływem środka odurzającego albo prowadził pojazd w okresie obowiązywania zakazu orzeczonego za przestępstwo.

Ponowne zatrzymanie w przeciągu 5 lat wiąże się więc z poważnym zaostrzeniem.

W takim przypadku kara wynosi od 3 miesięcy do 5 lat pozbawienia wolności. Zmienia się także ryzyko dotyczące zakazu prowadzenia pojazdów. Przy recydywie sąd może orzec bardzo długi, a w określonych sytuacjach dożywotni zakaz prowadzenia pojazdów. Minimalne świadczenie pieniężne jest wyższe niż przy § 1 i wynosi 10 000 zł.

W sprawach z art. 178a § 4 KK obrona rzadko polega wyłącznie na prostym kwestionowaniu samego faktu zatrzymania. Zwykle koncentruje się na ograniczeniu wymiaru kary, wykazaniu szczególnych okoliczności, analizie poprzedniego skazania i przygotowaniu argumentacji pod ewentualne wykonywanie kary w łagodniejszym trybie. Jeżeli zapadnie kara mieszcząca się w ustawowych granicach dla systemu wykonywania kary poza zakładem karnym, znaczenie może mieć także dozór elektroniczny.

Co zrobić zaraz po zatrzymaniu?

Po pierwsze, nie składaj obszernych wyjaśnień do protokołu bez konsultacji. Masz prawo odmówić składania wyjaśnień. Wynik badania jest dowodem niezależnym od Twoich słów, a spontaniczne zdania wypowiedziane w stresie mogą później utrudnić obronę.

Po drugie, żądaj badania krwi, jeżeli masz rzeczywiste wątpliwości co do wyniku alkomatu, przebiegu badania albo czasu ostatniego spożycia alkoholu. Takie żądanie powinno być odnotowane, ponieważ później może mieć znaczenie przy ocenie materiału dowodowego.

Po trzecie, zachowaj wszystkie dokumenty. Protokół zatrzymania, protokół badania trzeźwości, pokwitowanie zatrzymania prawa jazdy, wezwanie na przesłuchanie i korespondencja z organu administracyjnego pozwalają odtworzyć przebieg sprawy.

Po czwarte, skontaktuj się z kancelarią w ciągu kilku (2-3) dni od zatrzymania. Wezwanie z prokuratury lub policji często przychodzi po 1-3 tygodniach, ale pierwsze przesłuchanie może przesądzić, czy sprawa będzie prowadzona w kierunku warunkowego umorzenia, uzgodnienia kary czy procesu. Warto więc przygotować się wcześniej, by wybrać najlepszą dla siebie możliwą opcję.

Pierwszy krok

Jeżeli dotyczy Cię jazda po alkoholu, najlepiej zacząć od analizy dokumentów. Konsultacja trwa 60 minut i kosztuje 450 zł. W jej ramach analizujemy protokół badania trzeźwości, wynik alkomatu lub badania krwi, sytuację prawa jazdy, ryzyko zakazu prowadzenia pojazdów oraz możliwe kierunki obrony.

Pomoc pod hasłem „jazda po alkoholu” obejmuje ocenę, czy sprawa dotyczy wykroczenia, przestępstwa z art. 178a § 1 KK, czy recydywy z § 4. W czasie konsultacji można też ustalić, czy w danej sprawie warto składać wniosek o warunkowe umorzenie, kwestionować procedurę badania, negocjować karę albo przygotowywać argumentację dotyczącą zakazu prowadzenia.

Jeżeli potrzebujesz wsparcia w obronie w sprawach karnych w Gdańsku, opisz sytuację albo zadzwoń do kancelarii. W sprawach o jazdę pod wpływem alkoholu czas ma znaczenie, bo najwięcej błędów popełnia się na początku.

Artykuł Jazda po alkoholu: Zatrzymanie prawa jazdy za alkohol pochodzi z serwisu Adwokat Gdańsk, Prawnik - Kancelaria Adwokacka Dawid Suszyński.

W mojej kancelarii w Gdańsku temat emerytur stażowych pojawia się od kilku lat, a w 2026 roku pytania klientów stały się jeszcze częstsze. Wielu z nich myli dwie różne rzeczy: ustawę stażową, która obowiązuje od 1 stycznia 2026 roku i dotyczy uprawnień pracowniczych, z emeryturą stażową, która wciąż pozostaje projektem. W tym artykule wyjaśniam aktualny stan prac legislacyjnych (marzec 2026), porównuję oba projekty ustaw, omawiam warunki i wskazuję pułapki, o których rzadko się pisze. Stan prawny na 27 marca 2026 roku.

Czy emerytury stażowe obowiązują w 2026 roku?

Nie. Na dzień 27 marca 2026 roku emerytury stażowe nie obowiązują w Polsce. W powszechnym systemie emerytalnym prawo do emerytury nabywa się po osiągnięciu ustawowego wieku emerytalnego: 60 lat dla kobiet i 65 lat dla mężczyzn. Nie trzeba przy tym wykazywać żadnego minimalnego stażu pracy, choć długość okresu składkowego wpływa na wysokość świadczenia i prawo do emerytury minimalnej.

W Sejmie znajdują się dwa projekty ustaw, które zakładają wprowadzenie emerytur stażowych. Oba przeszły pierwsze czytanie w lutym 2024 roku i zostały skierowane do Komisji Polityki Społecznej i Rodziny. Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej popiera ich wprowadzenie, ale Ministerstwo Finansów szacuje koszty na niemal 24 mld zł w pierwszym roku obowiązywania (wnioskodawcy podają niższe szacunki: 8–13 mld zł rocznie). Te rozbieżności sprawiają, że termin uchwalenia ustawy pozostaje niepewny.

Dwa projekty ustaw o emeryturach stażowych — porównanie

W praktyce przy obu projektach kobieta, która zaczęła pracę w wieku 18 lat i nieprzerwanie odprowadzała składki, mogłaby przejść na emeryturę stażową w wieku 53 lat. Mężczyzna w analogicznej sytuacji — w wieku 58 lat. Oba projekty zakładają, że emerytura stażowa byłaby uprawnieniem, a nie obowiązkiem — osoba spełniająca warunki może zdecydować się na dalszą pracę.

Kiedy emerytury stażowe wejdą w życie?

Na dzień publikacji nie sposób podać pewnej daty. Projekty przeszły dopiero pierwsze czytanie i utknęły w komisji sejmowej. Przed nimi pozostaje drugie i trzecie czytanie, głosowanie w Sejmie, obrady Senatu i podpis Prezydenta. ZUS potrzebuje co najmniej 12 miesięcy na dostosowanie systemów informatycznych po podpisaniu ustawy. Oznacza to, że nawet gdyby ustawa została uchwalona latem 2026 roku, realny start świadczeń nastąpiłby najwcześniej 1 stycznia 2027 roku.

Warunki emerytury stażowej — kto będzie mógł skorzystać?

Niezależnie od tego, który projekt zostanie uchwalony, warunki obejmą trzy elementy. Pierwszym jest wymagany staż ubezpieczeniowy — suma okresów składkowych i nieskładkowych w ZUS. Praca „na czarno” nie jest wliczana, a okresy nieskładkowe mogą stanowić maksymalnie jedną trzecią okresów składkowych. Drugim jest minimalny kapitał na koncie ZUS — zgromadzone składki muszą wystarczyć na świadczenie w wysokości co najmniej 1 978,49 zł brutto. Dla osób, które przez wiele lat zarabiały najniższą krajową, może to być bariera trudna do pokonania nawet przy 40-letnim stażu. Trzecim jest data urodzenia — oba projekty dotyczą wyłącznie osób urodzonych po 31 grudnia 1948 r.

Co wlicza się do stażu emerytalnego?

Ile wyniesie emerytura stażowa?

Emerytura stażowa będzie obliczana na tych samych zasadach co emerytura powszechna: zgromadzony kapitał dzieli się przez średnią dalszą długość trwania życia wyrażoną w miesiącach, publikowaną co roku przez GUS. Różnica polega na tym, że przy wcześniejszym przejściu na emeryturę kapitał jest mniejszy (mniej lat składkowych), a dzielnik większy (dłuższa prognozowana długość życia). Eksperci szacują, że emerytura stażowa może być niższa o 20–30% od emerytury, którą ta sama osoba otrzymałaby czekając do ustawowego wieku emerytalnego.

Przykład: mężczyzna z 40-letnim stażem, który zarabiał przez całą karierę średnią krajową, przechodzi na emeryturę stażową w wieku 58 lat zamiast czekać do 65. Traci 7 lat dodatkowych składek, a jego kapitał dzieli się przez większą liczbę miesięcy. Różnica w wysokości świadczenia może wynosić kilkaset złotych miesięcznie.

Emerytura stażowa raz przyznana ustala wysokość świadczenia na podstawie kapitału zgromadzonego w momencie złożenia wniosku. Osoba, która przejdzie na emeryturę stażową w wieku 58 lat, nie będzie miała prawa do ponownego przeliczenia świadczenia według korzystniejszych tablic w wieku 65 lat — chyba że wróci do pracy i będzie dalej odprowadzać składki.

Ustawa stażowa 2026 a emerytura stażowa — to nie to samo

Emerytura stażowa a pomostowa a powszechna — czym się różnią?

Pułapki emerytury stażowej — o czym rzadko się pisze

Wcześniejsze przejście na emeryturę stażową wiąże się z kilkoma ryzykami, które nie są oczywiste na pierwszy rzut oka.

Niższe świadczenie. Emerytura stażowa może być o 20–30% niższa niż świadczenie, które ta sama osoba otrzymałaby czekając do powszechnego wieku emerytalnego.

Limity dorabiania. Osoby pobierające emeryturę stażową przed osiągnięciem powszechnego wieku emerytalnego podlegają ograniczeniom. Przychód powyżej 70% przeciętnego wynagrodzenia zmniejsza świadczenie, a powyżej 130% powoduje zawieszenie wypłaty.

Brak gwarancji emerytury minimalnej. Gwarantowana emerytura minimalna (1 978,49 zł brutto od marca 2026) przysługuje dopiero po osiągnięciu powszechnego wieku emerytalnego i przy wymaganym stażu 20/25 lat. Osoba, która przeszła na emeryturę stażową wcześniej, może nie mieć prawa do dopłaty do minimum, jeśli jej kapitał jest za niski.

Warunek OFE (projekt Lewicy). W projekcie Lewicy (druk 187) warunkiem jest rezygnacja ze środków w OFE. Osoby posiadające środki w OFE, które nie chcą z nich rezygnować, nie skorzystają z tego projektu. Projekt Solidarności (druk 27) warunku OFE nie zawiera.

Co robić teraz — 4 kroki dla osób zbliżających się do stażu emerytalnego

Sprawy z zakresu ubezpieczeń społecznych (odwołania od decyzji ZUS dotyczących stażu, kapitału początkowego, wysokości świadczenia) trafiają do Sądu Okręgowego w Gdańsku, Wydziału Pracy i Ubezpieczeń Społecznych. Obsługuję klientów z Gdańska, Gdyni, Sopotu i całego województwa pomorskiego. Konsultację można umówić również online.

Najczęściej zadawane pytania o emerytury stażowe

Podsumowanie

Emerytury stażowe w 2026 roku pozostają projektem legislacyjnym. Oba projekty ustaw (Solidarności i Lewicy) są na etapie prac komisji sejmowej i uzgodnień międzyresortowych. Nawet przy pomyślnym przebiegu prac, realne wejście przepisów w życie nastąpi najwcześniej 1 stycznia 2027 roku. Osoby rozważające wcześniejsze przejście na emeryturę powinny już teraz zweryfikować swój staż ubezpieczeniowy w ZUS, sprawdzić stan konta emerytalnego i rozważyć, czy niższe świadczenie będzie wystarczające. Jeżeli ZUS kwestionuje Państwa okresy składkowe lub odmawia przeliczenia emerytury, zapraszam na konsultację.

Artykuł [27.03.2026] Emerytury stażowe – najnowsze informacje 2026 pochodzi z serwisu Adwokat Gdańsk, Prawnik - Kancelaria Adwokacka Dawid Suszyński.

Telefon od prokuratora, wezwanie na przesłuchanie, zajęcie kont firmowych, zatrzymanie o szóstej rano w domu. Tak zaczyna się większość spraw karnych gospodarczych, które trafiają do naszej kancelarii. Nazywam się Dawid Suszyński, jestem adwokatem karnistą i od ponad 14 lat prowadzę sprawy karne, w tym sprawy z zakresu prawa karnego gospodarczego. Reprezentuję prezesów zarządów, wspólników, dyrektorów finansowych i przedsiębiorców, którym prokuratury stawiają zarzuty oszustwa, niegospodarności, prania pieniędzy czy wyłudzenia VAT. Prowadzimy sprawy gospodarcze zarówno w Gdańsku i Trójmieście, jak i w sądach w całej Polsce. Poniżej przedstawiam katalog najczęstszych przestępstw gospodarczych, kary jakie za nie grożą i to, czego klient może oczekiwać od adwokata w tego typu sprawie.

Czym jest prawo karne gospodarcze?

Prawo karne gospodarcze to dziedzina prawa karnego obejmująca przestępstwa popełniane w związku z prowadzeniem działalności gospodarczej. W literaturze anglosaskiej określa się je jako white collar crimes (przestępczość białych kołnierzyków), ponieważ ich sprawcami są z reguły przedsiębiorcy, członkowie zarządów, księgowi, dyrektorzy finansowi i inne osoby zarządzające podmiotami gospodarczymi.

Źródła prawa karnego gospodarczego nie ograniczają się do jednego aktu prawnego. Przepisy karne dotyczące obrotu gospodarczego znajdują się w Kodeksie karnym (rozdział XXXVI — przestępstwa przeciwko obrotowi gospodarczemu i interesom majątkowym w obrocie cywilnoprawnym, art. 296–309), w Kodeksie karnym skarbowym, w Prawie bankowym, w ustawie o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy, w ustawie o obrocie instrumentami finansowymi i w kilkudziesięciu innych ustawach. Sam Kodeks karny zawiera około 30 typów przestępstw gospodarczych, ale w sumie w polskim prawie funkcjonuje ponad 300 typów czynów zabronionych związanych z obrotem gospodarczym.

Ta złożoność oznacza, że obrona w sprawach karnych gospodarczych wymaga nie tylko znajomości prawa karnego, ale także rozumienia mechanizmów biznesowych, rachunkowości, prawa spółek i prawa podatkowego. W naszej kancelarii sprawy gospodarcze prowadzę wspólnie z adw. Dominikiem Kołodziejczykiem, który specjalizuje się w przestępstwach przeciwko mieniu i przestępstwach zorganizowanych.

Jakie przestępstwa gospodarcze prowadzimy?

Poniżej przedstawiam katalog przestępstw gospodarczych, w których najczęściej reprezentujemy klientów. Przy każdym wskazuję podstawę prawną, zagrożenie karą i typowe sytuacje, w których stawiane są zarzuty.

Oszustwo (art. 286 § 1 k.k.) — do 8 lat pozbawienia wolności

Oszustwo to najczęstsze przestępstwo gospodarcze w Polsce. Polega na doprowadzeniu innej osoby do niekorzystnego rozporządzenia mieniem za pomocą wprowadzenia w błąd, wyzyskania błędu lub wyzyskania niezdolności do należytego pojmowania przedsiębranego działania. W kontekście biznesowym zarzuty oszustwa pojawiają się przy niewykonanych kontraktach, niespłaconych zobowiązaniach handlowych, wyłudzeniach kredytowych i przedstawianiu fałszywych danych finansowych kontrahentom. Nie każde niewykonanie umowy to oszustwo. Kluczowe jest wykazanie, że sprawca już w momencie zaciągania zobowiązania nie miał zamiaru go wykonać. To jest pole, na którym obrońca może skutecznie działać.

Niegospodarność — działanie na szkodę spółki (art. 296 § 1–4 k.k.) — do 10 lat

Art. 296 k.k. penalizuje nadużycie uprawnień lub niedopełnienie obowiązków przez osobę zobowiązaną do zajmowania się sprawami majątkowymi lub działalnością gospodarczą innego podmiotu, jeżeli wyrządza to znaczną szkodę majątkową. W praktyce zarzuty z tego artykułu dotykają prezesów zarządów, członków rad nadzorczych, dyrektorów finansowych i prokurentów. Typowe sytuacje: nierentowne inwestycje, podpisanie niekorzystnych umów, niezabezpieczenie interesów spółki przy transakcjach z podmiotami powiązanymi. Kara: do 5 lat pozbawienia wolności w typie podstawowym, do 10 lat gdy sprawca działa w celu osiągnięcia korzyści majątkowej. Odpowiedzialność karna członka zarządu na podstawie art. 296 k.k. to jeden z najczęstszych powodów, dla których przedsiębiorcy szukają adwokata od spraw gospodarczych.

Pranie pieniędzy (art. 299 k.k.) — od 6 miesięcy do 8 lat

Pranie pieniędzy polega na podejmowaniu czynności mających na celu ukrycie lub zatajenie przestępnego pochodzenia środków finansowych lub mienia. W dobie zaostrzonych przepisów AML (Anti-Money Laundering) zarzuty z art. 299 k.k. dotykają nie tylko osób świadomie ukrywających środki z przestępstw, ale także przedsiębiorców, którzy nieświadomie uczestniczyli w łańcuchu transakcji obejmującym środki o nielegalnym pochodzeniu. Banki, instytucje obowiązane i Generalny Inspektor Informacji Finansowej (GIIF) raportują podejrzane transakcje, co coraz częściej prowadzi do wszczynania postępowań karnych wobec osób, które nie miały świadomości udziału w procederze. Obrona w sprawach o pranie pieniędzy wymaga analizy łańcucha transakcji, dokumentacji bankowej i wykazania braku zamiaru sprawcy.

Oszustwo fakturowe i wyłudzenie VAT (art. 270a, 271a, 277a k.k.)

Przestępstwa fakturowe to osobna kategoria wprowadzona do Kodeksu karnego w 2017 roku. Obejmuje wystawianie lub posługiwanie się fakturami poświadczającymi nieprawdę co do okoliczności mających znaczenie dla wysokości podatku. Przy wartości faktur przekraczającej 10 mln zł grozi kara od 5 do 25 lat pozbawienia wolności (art. 277a § 1 k.k.), co czyni to jedno z najsurowiej karanych przestępstw w polskim prawie. Prokuratura prowadzi setki postępowań dotyczących karuzel VAT-owskich, fikcyjnych łańcuchów dostaw i pustych faktur. Zarzuty często obejmują dziesiątki osób, a akta sprawy liczą setki tomów.

Przywłaszczenie (art. 284 k.k.) — do 5 lat

W kontekście gospodarczym przywłaszczenie dotyczy sytuacji, w których osoba zarządzająca cudzym mieniem (np. wspólnik, dyrektor, pełnomocnik) włącza je do swojego majątku. Typowe sytuacje: wyprowadzanie pieniędzy ze spółki na prywatne konta, przywłaszczenie mienia powierzonego przez kontrahenta, wykorzystanie środków firmowych do celów prywatnych. Przywłaszczenie mienia powierzonego (art. 284 § 2 k.k.) jest zagrożone karą do 8 lat pozbawienia wolności.

Fałszowanie dokumentów (art. 270–271 k.k.) — do 5 lat

Fałszowanie dokumentów w obrocie gospodarczym obejmuje podrabianie umów, aneksów, protokołów, pełnomocnictw, faktur (poza odrębną kwalifikacją z art. 270a) oraz poświadczanie w dokumentach nieprawdy co do okoliczności mających znaczenie prawne. Zarzuty te często towarzyszą innym przestępstwom gospodarczym jako czyn współukarany lub element większego procederu.

Przestępstwa karne skarbowe

Kodeks karny skarbowy reguluje odpowiedzialność za naruszenie obowiązków podatkowych, celnych i dewizowych. Najczęstsze typy to: uszczuplenie podatku (art. 54 k.k.s.), firmanctwo (art. 55 k.k.s.), oszustwo podatkowe (art. 56 k.k.s.), wystawianie nierzetelnych faktur (art. 62 k.k.s.) oraz nieprowadzenie lub nierzetelne prowadzenie ksiąg (art. 60–61 k.k.s.). Sprawy karne skarbowe różnią się od spraw karnych sensu stricto procedurą (prowadzi je urząd skarbowy lub urząd celno-skarbowy, nie prokuratura) oraz możliwością zastosowania instytucji czynnego żalu i dobrowolnego poddania się odpowiedzialności.

Korupcja menedżerska (art. 296a k.k.) — do 8 lat

Art. 296a k.k. penalizuje przyjmowanie lub żądanie korzyści majątkowej w zamian za działanie mogące wyrządzić szkodę podmiotowi gospodarczemu. Dotyczy to osób pełniących funkcje kierownicze w spółkach: dyrektorów handlowych, kierowników działów zakupów, osób decyzyjnych w przetargach. To „biznesowy odpowiednik” łapówkarstwa urzędniczego.

Odpowiedzialność karna członka zarządu — kiedy prezes odpowiada karnie?

Odpowiedzialność karna członka zarządu spółki to temat, który budzi coraz większy niepokój wśród osób zarządzających przedsiębiorstwami. Polskie prawo przewiduje odpowiedzialność karną zarządu w kilku obszarach:

• Niegospodarność (art. 296 k.k.) — odpowiedzialność za szkodę wyrządzoną spółce przez nadużycie uprawnień lub niedopełnienie obowiązków
• Niezgłoszenie wniosku o upadłość (art. 586 k.s.h.) — odpowiedzialność za niezłożenie wniosku o ogłoszenie upadłości w terminie (30 dni od dnia zaistnienia stanu niewypłacalności). Kara: grzywna, ograniczenie wolności albo pozbawienie wolności do roku
• Odpowiedzialność za zobowiązania podatkowe (Ordynacja podatkowa, k.k.s.) — członkowie zarządu odpowiadają za zaległości podatkowe spółki, jeśli nie złożyli wniosku o upadłość w terminie
• Przestępstwa fakturowe — prezes podpisujący lub akceptujący faktury poświadczające nieprawdę może ponosić odpowiedzialność z art. 270a lub 271a k.k.
• Przestępstwa przeciwko prawom pracowników (art. 218–221 k.k.) — nieterminowe wypłacanie wynagrodzeń, naruszanie przepisów BHP, mobbing z perspektywy odpowiedzialności karnej

Odpowiedzialność karna prezesa nie oznacza automatycznego skazania. W wielu sprawach, które prowadzimy, zarzuty wynikają z niezrozumienia realiów biznesowych przez organy ścigania, a nie z faktycznego naruszenia prawa. Ryzykowna decyzja gospodarcza to nie to samo co przestępstwo. Zadaniem adwokata od spraw gospodarczych jest wykazanie, że decyzja była podjęta w granicach dopuszczalnego ryzyka biznesowego.

Jak wygląda postępowanie karne w sprawie gospodarczej?

Sprawy karne gospodarcze różnią się od typowych spraw karnych skalą, czasem trwania i złożonością materiału dowodowego. Klient powinien wiedzieć, czego się spodziewać na każdym etapie.

Postępowanie przygotowawcze (śledztwo). Prowadzi je prokuratura, często przy wsparciu policji (CBŚP), CBA, KAS (Krajowa Administracja Skarbowa) lub ABW. Na tym etapie gromadzone są dowody: dokumenty finansowe, wyciągi bankowe, zeznania świadków, opinie biegłych z zakresu rachunkowości. Śledztwo w sprawie gospodarczej trwa z reguły od roku do kilku lat. Na tym etapie może dojść do zatrzymania i tymczasowego aresztowania podejrzanego, zabezpieczenia majątkowego (zajęcie kont bankowych, nieruchomości, udziałów w spółkach) oraz poręczenia majątkowego.

Postępowanie sądowe. Po wniesieniu aktu oskarżenia sprawa trafia do sądu. Sprawy gospodarcze z uwagi na objętość materiału dowodowego (nierzadko kilkadziesiąt lub kilkaset tomów akt) trwają przed sądem od roku do kilku lat. Rozprawy wyznaczane są co kilka tygodni. Sąd przesłuchuje świadków, analizuje opinie biegłych, bada dokumentację finansową.

Postępowanie odwoławcze. Od wyroku sądu pierwszej instancji przysługuje apelacja karna. W sprawach gospodarczych apelacja jest regułą, nie wyjątkiem. Postępowanie odwoławcze trwa kolejne miesiące.

Zabezpieczenie majątkowe. To jeden z najbardziej dotkliwych elementów sprawy gospodarczej. Prokurator może na etapie śledztwa wystąpić o zajęcie rachunków bankowych, nieruchomości, pojazdów i udziałów w spółkach podejrzanego. Zabezpieczenie bywa stosowane w nadmiernym zakresie — obrońca może i powinien zaskarżyć je zażaleniem, jeśli jest nieproporcjonalne do zarzutów. Zabezpieczenie majątkowe obejmuje nie tylko majątek osobisty podejrzanego, ale może także objąć majątek spółki, co w praktyce paraliżuje jej działalność. W naszej kancelarii składamy zażalenia na postanowienia o zabezpieczeniu majątkowym jeszcze w tygodniu, w którym klient dowiaduje się o zajęciu. Czas reakcji jest tutaj decydujący — im dłużej konta są zamrożone, tym większa szkoda dla firmy i jej pracowników.

Kto prowadzi śledztwa w sprawach gospodarczych?

W zależności od rodzaju przestępstwa i jego skali, postępowanie przygotowawcze prowadzą różne organy, co ma wpływ na jego przebieg i dynamikę:

• Prokuratura rejonowa — prowadzi prostsze sprawy gospodarcze o zasięgu lokalnym (oszustwa na mniejsze kwoty, przywłaszczenia, niegospodarność w mniejszych spółkach)
• Prokuratura okręgowa i regionalna — prowadzi sprawy o większym ciężarze gatunkowym, wielomilionowe oszustwa, zorganizowaną przestępczość gospodarczą. Prokuratura Regionalna w Gdańsku prowadzi sprawy dotyczące całego województwa pomorskiego
• KAS (Krajowa Administracja Skarbowa) — prowadzi postępowania dotyczące przestępstw i wykroczeń skarbowych, wyłudzeń VAT, oszustw podatkowych. Urzędy celno-skarbowe mają szerokie uprawnienia kontrolne, w tym dostęp do dokumentacji bankowej i rachunkowej bez konieczności uzyskania zgody sądu
• CBA (Centralne Biuro Antykorupcyjne) — prowadzi sprawy dotyczące korupcji, w tym korupcji menedżerskiej, przestępstw związanych z zamówieniami publicznymi i działalnością na szkodę Skarbu Państwa
• CBŚP (Centralne Biuro Śledcze Policji) — prowadzi sprawy dotyczące zorganizowanej przestępczości gospodarczej, w tym wielomilionowych wyłudzeń, karuzel VAT-owskich i prania pieniędzy na dużą skalę
• ABW (Agencja Bezpieczeństwa Wewnętrznego) — prowadzi sprawy dotyczące szpiegostwa gospodarczego, zagrożeń dla bezpieczeństwa ekonomicznego państwa i przestępstw na rynku finansowym

Znajomość specyfiki działania poszczególnych służb jest istotna dla obrońcy. KAS ma inne procedury niż prokuratura, CBA stosuje inne metody operacyjne niż CBŚP. Doświadczenie w sprawach prowadzonych przez różne organy pozwala adwokatowi lepiej antycypować działania organu ścigania i skuteczniej chronić interesy klienta.

Co robi adwokat w sprawie karnej gospodarczej?

Rola adwokata od spraw gospodarczych wykracza daleko poza obecność na sali sądowej. W naszej kancelarii obrona w sprawie karnej gospodarczej obejmuje:

• Udział w przesłuchaniach od pierwszej czynności. W sprawach gospodarczych przesłuchanie podejrzanego to moment, w którym można popełnić błędy rzutujące na całe postępowanie. Jako obrońca jestem obecny przy każdym przesłuchaniu i doradzam klientowi, które pytania wymagają odpowiedzi, a na które lepiej odpowiedzieć odmownie
• Analiza dokumentacji finansowej wspólnie z klientem. Rozumiemy realia biznesowe i potrafimy przełożyć decyzje gospodarcze na język procesu karnego
• Zaskarżanie zabezpieczeń majątkowych — zażalenia na postanowienia o zajęciu kont i mienia, wnioski o uchylenie lub zmianę zakresu zabezpieczenia
• Wnioski o uchylenie tymczasowego aresztowania — w sprawach gospodarczych areszt bywa nadużywany jako narzędzie presji na podejrzanego
• Przygotowanie linii obrony opartej na analizie akt, orzecznictwie Sądu Najwyższego i opinii biegłych
• Reprezentacja przed sądem I i II instancji, składanie wniosków dowodowych, przesłuchiwanie świadków
• Negocjacje z prokuraturą — w uzasadnionych przypadkach: dobrowolne poddanie się karze (art. 335/387 k.p.k.) lub warunkowe umorzenie postępowania (przy przestępstwach zagrożonych karą do 5 lat)

Ile trwa sprawa karna gospodarcza?

Sprawy karne gospodarcze należą do najdłużej trwających postępowań w polskim wymiarze sprawiedliwości. Orientacyjne terminy z naszej praktyki:

• Postępowanie przygotowawcze (śledztwo): od 1 roku do 3–5 lat w sprawach wielowątkowych
• Postępowanie sądowe I instancja: od 1 roku do 3–4 lat (sprawy z wieloma oskarżonymi i setkami tomów akt potrafią trwać dłużej)
• Apelacja: 6–18 miesięcy
• Łącznie od wszczęcia śledztwa do prawomocnego wyroku: orientacyjnie 3–8 lat

W Gdańsku sprawy gospodarcze rozpoznaje Sąd Rejonowy Gdańsk-Północ (ul. Piekarnicza 10) w pierwszej instancji, a poważniejsze sprawy (zagrożone karą powyżej 8 lat) — Sąd Okręgowy w Gdańsku (ul. Nowe Ogrody 30/34). Sprawy prowadzone przez Prokuraturę Regionalną w Gdańsku dotyczą z reguły poważnych przestępstw gospodarczych o zasięgu ponadlokalnym.

Ile kosztuje adwokat od spraw karnych gospodarczych?

Konsultacja w naszej kancelarii kosztuje 450 zł. W trakcie konsultacji analizujemy dokumenty sprawy (wezwanie, postanowienie o przedstawieniu zarzutów, akt oskarżenia), oceniamy sytuację procesową klienta i przedstawiamy realne scenariusze.

Wynagrodzenie za prowadzenie sprawy karnej gospodarczej zależy od etapu postępowania, liczby zarzutów, objętości akt i przewidywanego czasu trwania. Sprawy gospodarcze są z reguły droższe niż typowe sprawy karne z uwagi na ich złożoność i czas, jaki adwokat musi poświęcić na analizę dokumentacji. Wynagrodzenie ustalamy przed rozpoczęciem współpracy. Szczegóły na stronie cennika kancelarii.

Obsługujemy klientów z Gdańska, Gdyni, Sopotu i całej Polski. Sprawy karne gospodarcze prowadzimy przed sądami w całym kraju. Konsultację można umówić również online.

Zespół — kto prowadzi sprawy karne gospodarcze w kancelarii?

Sprawy karne gospodarcze prowadzę osobiście wspólnie z adw. Dominikiem Kołodziejczykiem, który ma doświadczenie w sprawach dotyczących grup przestępczych, oszustw i prania pieniędzy. W sprawach wymagających analizy aspektów cywilnych i korporacyjnych (np. odpowiedzialność zarządu, szkoda spółki, roszczenia regresowe) współpracujemy z r.pr. Pawłem Symonowiczem. Klient w sprawie gospodarczej ma do dyspozycji zespół, który łączy wiedzę z zakresu prawa karnego, prawa spółek i prawa podatkowego.

Prewencja karna dla przedsiębiorców — jak uniknąć zarzutów?

Najlepsza sprawa karna to taka, która nigdy się nie zaczyna. W naszej kancelarii coraz częściej doradzamy przedsiębiorcom, zanim pojawią się problemy karne. Prewencja karna (criminal compliance) obejmuje działania minimalizujące ryzyko odpowiedzialności karnej osób zarządzających firmą.

Audyt ryzyk karnych. Analiza działalności firmy pod kątem potencjalnych naruszeń prawa karnego: weryfikacja procedur fakturowania, obiegu dokumentów, polityki antykorupcyjnej, procedur AML. Audyt pozwala zidentyfikować punkty ryzyka zanim zwróci na nie uwagę organ ścigania.

Procedury wewnętrzne. Opracowanie i wdrożenie regulaminów, polityk compliance i kanałów zgłaszania nieprawidłowości (whistleblowing). Od 25 września 2024 r. obowiązuje ustawa o ochronie sygnalistów, która nakłada na pracodawców zatrudniających co najmniej 50 osób obowiązek wdrożenia wewnętrznych kanałów zgłaszania naruszeń prawa. Brak takich procedur sam w sobie może generować ryzyko karne.

Opinie prawne przed transakcją. Przed zawarciem nietypowej transakcji, restrukturyzacją spółki lub wejściem w nowy segment rynku warto uzyskać opinię prawną oceniającą ryzyko karne. Opinia adwokata nie gwarantuje niekaralności, ale wykazuje, że przedsiębiorca działał z zachowaniem należytej staranności, co ma znaczenie przy ocenie zamiaru.

Szkolenia dla kadry zarządzającej. Uświadamianie członków zarządu, dyrektorów i kierowników o granicach odpowiedzialności karnej w kontekście codziennych decyzji biznesowych. Nieświadomość ryzyka to najczęstsza przyczyna problemów karnych w firmach.

Sprawy karne gospodarcze a media — jak chronić reputację?

Sprawy karne gospodarcze, szczególnie te dotyczące znanych firm lub osób publicznych, przyciągają zainteresowanie mediów. Już samo postawienie zarzutów potrafi zniszczyć reputację przedsiębiorcy, nawet jeśli sprawa zakończy się uniewinnieniem. W naszej kancelarii doradzamy klientom w zakresie komunikacji kryzysowej na styku postępowania karnego i mediów.

Kluczowe zasady:

• nie komentować publicznie szczegółów sprawy bez konsultacji z obrońcą
• nie publikować oświadczeń w mediach społecznościowych, które mogą zostać wykorzystane jako dowód
• rozważyć współpracę z prawnikiem specjalizującym się w ochronie dóbr osobistych, jeśli media publikują informacje naruszające domniemanie niewinności
• pamiętać, że prokuratura ma obowiązek zachowania tajemnicy śledztwa — ujawnienie informacji z postępowania przez funkcjonariuszy publicznych jest samo w sobie przestępstwem

Najczęściej zadawane pytania o przestępstwa gospodarcze

Podsumowanie

Przestępstwa gospodarcze to osobna kategoria spraw karnych, wymagająca od obrońcy nie tylko znajomości prawa karnego, ale także rozumienia mechanizmów biznesowych, rachunkowości i prawa spółek. W naszej kancelarii prowadzimy sprawy o oszustwa, niegospodarność, pranie pieniędzy, wyłudzenia VAT, przywłaszczenie i inne czyny z zakresu prawa karnego gospodarczego. Reprezentujemy klientów od etapu przesłuchania, przez śledztwo, po rozprawę i apelację. Jeśli otrzymali Państwo wezwanie na przesłuchanie, zarzuty lub akt oskarżenia w sprawie gospodarczej, zapraszam do kontaktu z kancelarią.

Kancelaria Adwokacka adw. Dawid Suszyński
ul. ks. Jerzego Popiełuszki 2/136 (klatka „B”), 80-864 Gdańsk
tel. +48 579 669 997
e-mail: kancelaria@suszynski.com.pl
adwokat.suszynski.com.pl

Artykuł Adwokat sprawy gospodarcze Gdańsk Gdynia Sopot — obrona karna w biznesie pochodzi z serwisu Adwokat Gdańsk, Prawnik - Kancelaria Adwokacka Dawid Suszyński.

W przypadku spraw karnych niejednokrotnie dochodzi do sytuacji, w których osoba, niemająca wcześniej żadnego kontaktu z sądem, znajduje się w sytuacji, w której prosty błąd może zaważyć na jej życiu- w wymiarze zawodowym lub społecznym. Przy przestępstwach zagrożonych relatywnie niską karą, sam wpis o karalności w Krajowym Rejestrze Karnym, poprzedzony wyrokiem skazującym,  może okazać się najbardziej dotkliwą konsekwencją w tej sprawie. Szczególnie uciążliwe może to się okazać dla osób wykonujących zawody wymagające niekaralności, czyli na przykład nauczycieli, urzędników czy osób w służbach mundurowych. W takich sytuacjach nie sposób ograniczyć analizę sprawy jedynie do wysokości grożącej kary.

Takim rozwiązaniem jest warunkowe umorzenie postępowania karnego, które pozwala, by sąd uznał, że czyn został popełniony, a jednocześnie odstąpił od skazania sprawcy i wymierzenia mu kary. Postępowanie zostaje wówczas umorzone na okres próby, a osoba, wobec której zastosowano warunkowe umorzenie, zachowuje status osoby niekaranej.

Nie oznacza to jednak, że warunkowe umorzenie może zostać zastosowane w każdej sprawie. Jest to rozwiązanie szczególne, uzależnione od spełnienia przesłanek wynikających z art. 66 Kodeksu karnego i wymagane jest ich łączne wystąpienie, by sąd mógł rozważyć odstąpienie od wymierzania kary.

Instytucja warunkowego umorzenia postępowania

Warunkowe umorzenie postępowania polega na tym, że sprawca nie jest uznany za niewinnego, ale również nie zostaje on skazany. Sąd przyjmuje, że czyn został popełniony, jednak okoliczności sprawy, stopień winy, społeczna szkodliwość czynu oraz właściwości osobiste sprawcy uzasadniają przyjęcie, że wymierzenie kary nie jest konieczne.

Warunkowego umorzenia nie należy jednak utożsamiać z uniewinnieniem, które wiąże się z tym, że sąd nie przypisuje oskarżonemu popełnienia czynu albo uznaje, że brak jest podstaw do przypisania mu odpowiedzialności karnej. Warunkowe umorzenie opiera się natomiast na odmiennym założeniu, że sprawca dopuścił się czynu, ale jego sprawa może zostać zakończona bez skazania.

Takie rozwiązanie zostało uregulowane w art. 66-68 Kodeksu karnego i może mieć zastosowanie wyłącznie do przestępstw, a co za tym idzie- nie obejmuje wykroczeń. Ponadto dotyczy jedynie takich czynów, które są zagrożone karą nieprzekraczającą 5 lat pozbawienia wolności i już z tego względu ustawodawca wyłączył możliwość stosowania warunkowego umorzenia w sprawach najpoważniejszych.

Kiedy najczęściej stosuje się warunkowe umorzenie postępowania?

Warunkowe umorzenie najczęściej znajduje zastosowanie w sprawach, w których czyn miał charakter incydentalny, a sprawca nie był wcześniej karany za przestępstwo umyślne.

Na przykład w sprawach o prowadzenie pojazdu w stanie nietrzeźwości z art. 178a § 1 k.k. znaczenie ma przede wszystkim poziom alkoholu w organizmie, okoliczności jazdy, brak spowodowania wypadku oraz dotychczasowa niekaralność sprawcy. Jeżeli stężenie alkoholu nieznacznie przekroczyło próg przestępstwa (a więc nie stanowi już wykroczenia), a sprawca nie spowodował szkody, warunkowe umorzenie może być rozwiązaniem wartym rozważenia. Z naszej praktyki w kancelarii taki wniosek jest niemalże zawsze skuteczny, nawet jeśli kierowca miał ponad promil alkoholu w organizmie.

Natomiast w sprawach o posiadanie narkotyków istotne są ilość substancji, jej przeznaczenie oraz brak okoliczności wskazujących na handel albo udzielanie narkotyków innym osobom. Przy niewielkiej ilości posiadanej na własny użytek warunkowe umorzenie może pozwolić na uniknięcie wyroku, który w przyszłości mógłby negatywnie wpłynąć na sytuację zawodową i społeczną sprawcy.

Warunkowe umorzenie stosuje się też często w sprawach o kradzież, gdzie znaczenie ma wartość rzeczy, sposób działania, zachowanie po zdarzeniu oraz naprawienie szkody. Jeżeli sprawca szybko zwrócił rzecz, przeprosił pokrzywdzonego i nie był wcześniej karany, sąd może uznać, że wydanie wyroku skazującego nie jest konieczne.

Warunkowe umorzenie może być również rozważane w sprawach dotyczących lekkiego uszkodzenia ciała, zwłaszcza gdy zdarzenie miało charakter jednorazowego konfliktu i nie wpisywało się w długotrwały schemat przemocy. Podobnie może zdarzyć się w sprawach o groźby karalne, jeżeli wypowiedzi padły pod wpływem emocji, w konflikcie rodzinnym lub sąsiedzkim, a sprawca podjął działania naprawcze, takie jak przeprosiny.

Nie oznacza to jednak, że w tych kategoriach spraw warunkowe umorzenie przysługuje automatycznie, ponieważ każda sprawa wymaga osobnej oceny akt, dowodów, postawy sprawcy lub stanowiska pokrzywdzonego. Z naszych doświadczeń wynika jednoznacznie, że kluczem do pozytywnego rozpoznania takiego wniosku jest umiejętność prowadzenia negocjacji z organami ścigania, szczególnie przez dobre prowadzenie sprawy już na etapie kontaktów z policją i prokuraturą.

Przesłanki zastosowania warunkowego umorzenia

Warunkowe umorzenie postępowania nie zależy od samego zachowania sprawcy, bowiem sąd może zastosować tę instytucję jedynie wtedy, gdy zostaną spełnione warunki wskazane w art. 66 Kodeksu karnego- niespełnienie przesłanek wiąże się z zamknięciem drogi do takiego rozwiązania.

Po pierwsze, przestępstwo nie może być zagrożone karą przekraczającą 5 lat pozbawienia wolności, co w praktyce oznacza, że warunkowe umorzenie nie znajdzie zastosowania w przypadku czynów szczególnie poważnych, takich jak rozbój, kwalifikowane postacie pobicia, poważniejsze przestępstwa przeciwko mieniu albo sprawy związane z bardzo znaczną szkodą.

Po drugie, stopień winy i społecznej szkodliwości czynu nie może być znaczny. Sąd ocenia w tym zakresie nie tylko sam fakt popełnienia przestępstwa, lecz również sposób działania, motywację sprawcy, wartość szkody, skutki dla pokrzywdzonego oraz to, czy zachowanie miało charakter impulsywny czy też było wcześniej zaplanowane. Inaczej będzie oceniana kradzież przedmiotu o niewielkiej wartości, a inaczej działanie wymierzone w osobę szczególnie wrażliwą albo pokrzywdzoną w sposób dotkliwy i szczegółowo zaplanowane.

Po trzecie, okoliczności popełnienia czynu nie mogą budzić wątpliwości. Warunkowe umorzenie wymaga bowiem, aby okoliczności popełnienia czynu były jasne. Jeśli materiał dowodowy jest niekompletny lub sprzeczny, a ustalenie przebiegu zdarzenia wymaga przeprowadzenia pełnego postępowania dowodowego, sąd może odmówić zastosowania warunkowego umorzenia postępowania.

Po czwarte, sprawca nie może być wcześniej karany za przestępstwo umyślne. Jest to jedna z przesłanek, która w praktyce bardzo często ma decydujące znaczenie, bowiem wcześniejsze skazanie za przestępstwo umyślne wyłącza możliwość warunkowego umorzenia. Warto jednak pamiętać, że tyczy się to jedynie skazania za przestępstwa umyślne.

Następnie sąd musi uznać, że właściwości i warunki osobiste sprawcy, jego dotychczasowy sposób życia oraz zachowanie po popełnieniu czynu uzasadniają pozytywną prognozę kryminologiczną. Nadto, wymagane jest, by sąd ocenił, że sprawca, pomimo braku wymierzenia kary, będzie przestrzegał zasad porządku publicznego oraz że nie popełni przestępstwa. Warto podkreślić, że szczególne znaczenie ma dotychczasowa postawa sprawcy, wykonywanie pracy, sytuacja rodzinna, brak wcześniejszych konfliktów z prawem, refleksja po zdarzeniu, naprawienie szkody, przeproszenie pokrzywdzonego, podjęcie mediacji albo inne działania wskazujące, że czyn miał charakter jednorazowy. Z tego względu sporządzenie wniosku o zastosowanie warunkowego umorzenia postępowania powinno zawierać opis szerszego kontekstu sytuacji, włączając w to indywidualną charakterystykę sprawcy. W naszej kancelarii prowadziliśmy kiedyś sprawę sternika jachtu żaglowego, który zmuszony okolicznościami musiał przejąć ster, mimo iż był pod wpływem alkoholu. W połączeniu z wcześniejszą niekaralnością sprawcy oraz szeregiem podniesionych przez nas w sądzie okoliczności łagodzących , doprowadziliśmy do warunkowego umorzenia postępowania.

Kiedy warunkowe umorzenie nie będzie możliwe?

Warunkowe umorzenie nie będzie możliwe przede wszystkim wtedy, gdy czyn jest zagrożony karą przekraczającą 5 lat pozbawienia wolności, niezależnie od innych okoliczności sprawy. Nie będzie ono również możliwe, gdy sprawca był wcześniej karany za przestępstwo umyślne, a także przeszkodą mogą być także poważne wątpliwości co do przebiegu zdarzenia, braki dowodowe albo istotne sprzeczności w zeznaniach świadków.

Sąd może odmówić warunkowego umorzenia także wtedy, gdy stopień winy albo społecznej szkodliwości czynu jest znaczny, co może wynikać z wysokiej wartości szkody, działania z premedytacją, brutalnego przebiegu zdarzenia lub szczególnie dotkliwych konsekwencji dla pokrzywdzonego.

Ostatnią istotną przeszkodą jest negatywna prognoza kryminologiczna, co może mieć miejsce, jeżeli sprawca nie wykazuje refleksji, ma lekceważącą postawę, nie chce naprawić szkody albo jego dotychczasowe zachowanie wskazuje na ryzyko kolejnych naruszeń prawa. Wówczas sąd może uznać, że zastosowanie warunkowego umorzenia postępowania nie byłoby wystarczającą reakcją.

W takich przypadkach należy rozważyć inne rozwiązania procesowe, w tym wniosek o łagodniejszy wymiar kary, nadzwyczajne złagodzenie kary albo inne działania dostosowane do etapu postępowania i charakteru sprawy.

Najważniejsza zaleta: brak wyroku skazującego

Najistotniejszą konsekwencją warunkowego umorzenia jest brak wyroku skazującego, co prowadzi do tego, że sprawca pozostaje osobą niekaraną, a więc może uzyskać standardowe zaświadczenie o niekaralności z Krajowego Rejestru Karnego.

Należy jednocześnie zaznaczyć, że informacja o warunkowym umorzeniu zostaje ujawniona w KRK, jednak nie stanowi ona informacji o skazaniu i zostaje ona usunięta po upływie 6 miesięcy od zakończenia okresu próby. W konsekwencji warunkowe umorzenie, mimo że wiąże się z ustaleniem popełnienia czynu, nie wywołuje skutków właściwych dla wyroku skazującego i pozwala danej osobie zachować status osoby niekaranej.Z punktu widzenia osoby podejrzanej albo oskarżonej może być to traktowane priorytetowo z powodów głównie zawodowych.

Okres próby i obowiązki nakładane przez sąd

Warunkowe umorzenie postępowania następuje na okres próby, który może trwać od 1 roku do 3 lat i liczony jest od momentu uprawomocnienia się orzeczenia. Głównym celem takiego zakresu jest upewnienie się, że pozytywna prognoza względem sprawcy była uzasadniona.

W okresie próby sprawca zobowiązany jest przestrzegać porządku prawnego oraz wykonywać obowiązki nałożone przez sąd, a jeżeli przestępstwo spowodowało szkodę, sąd zobowiązuje sprawcę do jej naprawienia w całości albo w części. Może również orzec zadośćuczynienie za doznaną krzywdę lub świadczenie pieniężne.

W sprawach, w których nie występuje konkretny pokrzywdzony ani szkoda majątkowa, jak na przykład przy prowadzeniu pojazdu w stanie nietrzeźwości bez spowodowania wypadku, sąd może orzec świadczenie pieniężne lub nawiązkę.

Sąd może również nałożyć inne obowiązki, w tym dozór kuratora, zakaz kontaktowania się z pokrzywdzonym, obowiązek określonego zachowania, świadczenie na Fundusz Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej albo zakaz prowadzenia pojazdów.

To ostatnie nabiera szczególnego znaczenia w sprawach związanych z prowadzeniem pojazdu pod wpływem alkoholu, ponieważ przy warunkowym umorzeniu zakazu prowadzenia może być krótszy, co dla osób wykonujących pracę wymagającą prawa jazdy albo korzystających z samochodu na co dzień może być to bardzo istotne. Z naszego doświadczenia wynika, że zakres okoliczności uzasadniających warunkowe umorzenie jest bardzo szeroki: sądy akceptują zarówno przesłanki zdrowotne, prywatne, jak i zawodowe. Prowadziliśmy kiedyś sprawę klienta, który, piastując bardzo prestiżowe i specjalistyczne stanowisko, zakończył swoje postępowanie karne warunkowym umorzeniem przez wykorzystanie takiej sytuacji zawodowej.

Skutki naruszenia warunków w okresie próby

Warunkowe umorzenie należy rozumieć jako „drugą szansę”, jednakże nie jako ostateczne zamknięcie sprawy. Jeżeli sprawca w okresie próby narusza porządek prawny albo nie wykonuje obowiązków nałożonych przez sąd, postępowanie może zostać podjęte. Ryzyko podjęcia postępowania jest pewne, jeśli w okresie próby sprawca popełni przestępstwo umyślne, za które zostanie prawomocnie skazany. Podjęcie wiąże się z tym, że wraca do sądu i może następnie zakończyć się wyrokiem skazującym- może się to jednak wydarzyć wyłącznie podczas okresu próby oraz w ciągu 6 miesięcy od jego zakończenia. Po upływie tego czasu sprawa zostaje zamknięta i niemożliwe są dalsze czynności z nią związane.

W innych sytuacjach sąd ma możliwość, ale nie zawsze obowiązek, podjęcia postępowania. Może to dotyczyć przykładowo rażącego naruszania porządku prawnego, uchylania się od dozoru kuratora, niewykonania obowiązku naprawienia szkody albo niewykonania ugody zawartej z pokrzywdzonym.

Warunkowe umorzenie a dobrowolne poddanie się karze

W praktyce bardzo często pojawia się pytanie, czy warto przyjąć propozycję dobrowolnego poddania się karze. Na pierwszy rzut oka takie rozwiązanie może wydawać się korzystne, ponieważ pozwala zakończyć sprawę szybciej i bez długiego procesu. Niejednokrotnie propozycja prokuratora sprawia wrażenie atrakcyjnej, zwłaszcza gdy osoba podejrzana chce jak najszybciej zakończyć postępowanie. Należy jednak wyraźnie podkreślić, że dobrowolne poddanie się karze prowadzi do wydania wyroku skazującego, co stanowi wyraźną różnicę z warunkowym umorzeniem postępowania.

Przy dobrowolnym poddaniu się karze sprawca zostaje skazany i figuruje w Krajowym Rejestrze Karnym jako osoba karana. Nie może więc uzyskać standardowego zaświadczenia o niekaralności, a okres, przez jaki wpis będzie widniał w KRK, zależy od rodzaju orzeczonej kary oraz zasad zatarcia skazania. Przy warunkowym umorzeniu postępowania wyrok skazujący nie zapada. Sprawca zachowuje status osoby niekaranej, a wpis dotyczący warunkowego umorzenia zostaje usunięty po zakończeniu okresu próby i dodatkowych 6 miesiącach.

Z tego względu szybkie zakończenie sprawy nie zawsze oznacza rozwiązanie najkorzystniejsze. Przed przyjęciem propozycji dobrowolnego poddania się karze warto każdorazowo sprawdzić, czy w danej sprawie możliwe jest warunkowe umorzenie postępowania.

Wniosek o warunkowe umorzenie postępowania – jak i kiedy złożyć?

Wniosek o warunkowe umorzenie może zostać złożony na różnych etapach sprawy. Może go na przykład złożyć prokurator jeszcze na etapie postępowania przygotowawczego, zamiast kierowania aktu oskarżenia do sądu zgodnie z art. 336 § 1 Kodeksu postępowania karnego. W praktyce prokuratura częściej wnosi o skazanie bez rozprawy niż o warunkowe umorzenie postępowania z racji łatwiejszej procedury. Mieliśmy jednak w naszej kancelarii sprawy, w których doszło do takiego rozstrzygnięcia w takim trybie.

Ponadto wniosek może również zostać złożony przez oskarżonego albo jego obrońcę po wniesieniu aktu oskarżenia, toteż może to nastąpić przed rozprawą albo już w jej toku. Podczas spotkań z klientem zawsze analizujemy, czy w jego sprawie możliwe jest wnioskowanie o takie umorzenie- jeśli tak, od razu decydujemy się na złożenie takiego wniosku. Warunkowe umorzenie może być także podnoszone w ramach sprzeciwu od wyroku nakazowego, jeżeli sąd wydał takie rozstrzygnięcie, a oskarżony uważa, że właściwszym sposobem zakończenia sprawy byłoby właśnie umorzenie warunkowe.

Wniosek o warunkowe umorzenie powinien wykazać, że w konkretnej sprawie spełnione są wszystkie przesłanki z art. 66 k.k., a skazanie nie jest konieczne dla osiągnięcia celów postępowania karnego ze względu na okoliczności sprawy i charakterystykę indywidualną sprawcy. Szczególne znaczenie ma przekonujące przedstawienie okoliczności przemawiających za pozytywną prognozą kryminologiczną. Z tego powodu warto dołączyć dokumenty potwierdzające sytuację zawodową, rodzinną i społeczną sprawcy, dokumenty wskazujące na naprawienie szkody, ugodę z pokrzywdzonym, potwierdzenie mediacji, zaświadczenie od pracodawcy, opinie z miejsca pracy, nauki albo zamieszkania. Sąd ma wówczas możliwość oceny sprawcy nie tylko przez pryzmat zarzucanego czynu, lecz w szerszym kontekście jego dotychczasowego życia. Prowadziliśmy na przykład sprawę klienta, który otrzymał warunkowe umorzenie postępowania w sytuacji, w której prowadził on pojazd pod wpływem alkoholu, cierpiąc na ciężki epizod depresyjny, znajdując się w bardzo trudnej sytuacji życiowej.

Warunkowe umorzenie w Gdańsku – koszt i czas trwania

W Gdańsku sprawy karne rozpoznawane są najczęściej przez Sąd Rejonowy Gdańsk-Północ przy ul. Piekarniczej 10 oraz Sąd Rejonowy Gdańsk-Południe przy ul. 3 Maja 9A. Poważniejsze sprawy trafiają do Sądu Okręgowego w Gdańsku przy ul. Nowe Ogrody 30/34. Jeżeli prokurator skieruje do sądu wniosek o warunkowe umorzenie zamiast aktu oskarżenia, sprawa może zostać rozpoznana na posiedzeniu bez konieczności prowadzenia pełnej rozprawy i w takim wariancie czas od przedstawienia zarzutów albo zatrzymania do rozpoznania sprawy może wynosić około 3–6 miesięcy. Jeżeli natomiast wniosek o warunkowe umorzenie składa obrońca dopiero po wniesieniu aktu oskarżenia, czas trwania sprawy zależy przede wszystkim od obłożenia sądu oraz terminu pierwszego posiedzenia albo rozprawy, co w praktyce może potrwać około 4-8 miesięcy.

Koszt konsultacji w naszej kancelarii wynosi 450 zł; podczas takiego spotkania analizowane są akta sprawy, możliwe scenariusze procesowe, szanse na warunkowe umorzenie oraz ryzyka związane z przyjęciem innych rozwiązań, w szczególności dobrowolnego poddania się karze. Wynagrodzenie za przygotowanie wniosku i prowadzenie sprawy zależy od jej złożoności. Znaczenie ma przede wszystkim materiał dowodowy, liczba i charakter dokumentów w aktach, ewentualne sprzeczności, stopień skomplikowania sprawy, a także postawa pokrzywdzonego i możliwość naprawienia szkody.

Podsumowanie

Warunkowe umorzenie postępowania karnego jest jednym z najbardziej optymalnych rozwiązań dla osób, które po raz pierwszy znalazły się w sprawie karnej i chcą uniknąć wyroku skazującego. Nie oznacza ono jednak uniewinnienia ze względu na to, że sąd przyjmuje, że czyn został popełniony, jednak pozwala to szybko zakończyć sprawę i zachować status osoby niekaranej.

Największe szanse na warunkowe umorzenie występują wtedy, gdy czyn miał charakter incydentalny, szkoda została naprawiona, sprawca nie był wcześniej karany za przestępstwo umyślne, a jego postawa pozwala przyjąć, że podobna sytuacja nie powtórzy się w przyszłości. Wówczas warto zastanowić się wcześniej, rozważając dobrowolne poddanie się karze, by mimo wszystko zachować status osoby niekaranej.

Artykuł Warunkowe umorzenie postępowania pochodzi z serwisu Adwokat Gdańsk, Prawnik - Kancelaria Adwokacka Dawid Suszyński.

Podział majątku po rozwodzie to jedna z najczęstszych spraw, z jakimi klienci zgłaszają się do mojej kancelarii w Gdańsku. Z reguły przychodzą po prawomocnym wyroku rozwodowym, choć zdarzają się też osoby, które chcą uregulować kwestie majątkowe jeszcze przed złożeniem pozwu. Doświadczenie z prowadzenia tych spraw przed sądami rejonowymi w Gdańsku, Gdyni i Sopocie pokazuje, że podział majątku wspólnego bywa prostszy niż sam rozwód, ale tylko wtedy, gdy obie strony potrafią się porozumieć. Gdy porozumienia brak, sprawa o podział majątku potrafi ciągnąć się latami i kosztować wielokrotnie więcej niż rozwód. Poniżej wyjaśniam krok po kroku, jak wygląda procedura, ile kosztuje, ile trwa i na co zwrócić szczególną uwagę. Stan prawny na 2026 rok.

Co wchodzi w skład majątku wspólnego, a co jest majątkiem osobistym?

Zanim przystąpimy do podziału, konieczne jest ustalenie, co w ogóle podlega podziałowi. Zgodnie z art. 31 § 1 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego z chwilą zawarcia małżeństwa powstaje między małżonkami wspólność majątkowa obejmująca przedmioty nabyte w czasie jej trwania przez oboje małżonków lub przez jednego z nich. Do majątku wspólnego należą w szczególności wynagrodzenia za pracę, dochody z działalności zarobkowej, dochody z majątku wspólnego i osobistego, środki zgromadzone na rachunkach emerytalnych (OFE, PPK) oraz oszczędności na rachunkach bankowych. W praktyce oznacza to, że mieszkanie kupione w trakcie małżeństwa za pensję jednego z małżonków jest wspólne, nawet jeżeli w akcie notarialnym figuruje tylko jedno nazwisko.

Majątek osobisty każdego z małżonków obejmuje natomiast przedmioty nabyte przed powstaniem wspólności (czyli przed ślubem), przedmioty nabyte przez dziedziczenie, zapis lub darowiznę (chyba że spadkodawca lub darczyńca postanowił inaczej), odszkodowania za uszkodzenie ciała, przedmioty służące wyłącznie do zaspokajania osobistych potrzeb jednego z małżonków oraz prawa niezbywalne, które mogą przysługiwać tylko jednej osobie (art. 33 KRiO). Rozgraniczenie majątku wspólnego od osobistego bywa skomplikowane, zwłaszcza gdy małżonkowie mieszali te masy majątkowe, na przykład remontując wspólne mieszkanie ze środków otrzymanych w spadku. Na konsultacji w mojej kancelarii analizuję z klientem skład obu mas majątkowych, zanim podejmiemy decyzję o strategii podziału.

Kiedy wspólność majątkowa ustaje? Rozdzielność majątkowa a podział majątku

Podział majątku wspólnego jest możliwy dopiero po ustaniu wspólności majątkowej. Wspólność ustaje w kilku sytuacjach. Najczęstszą jest uprawomocnienie się wyroku rozwodowego. Drugą jest zawarcie umowy majątkowej małżeńskiej (intercyzy) przed notariuszem, która ustanawia rozdzielność majątkową. Trzecią jest sądowe ustanowienie rozdzielności majątkowej na wniosek jednego z małżonków (art. 52 KRiO), stosowane gdy istnieją ważne powody (np. trwonienie majątku przez drugiego małżonka, separacja faktyczna, ukrywanie dochodów). Czwartą jest ubezwłasnowolnienie jednego z małżonków, które powoduje powstanie rozdzielności z mocy prawa (art. 53 § 1 KRiO). Piątą jest ogłoszenie upadłości jednego z małżonków, a szóstą orzeczenie separacji.

Rozdzielność majątkowa i podział majątku to dwa różne pojęcia, które klienci często mylą. Rozdzielność oznacza, że od danego momentu każdy z małżonków zarabia na swoje. Podział majątku to natomiast czynność polegająca na podzieleniu tego, co zostało zgromadzone wspólnie do momentu ustania wspólności. Można mieć rozdzielność i jednocześnie przez lata nie dzielić majątku, bo roszczenie o podział nie ulega przedawnieniu.

Czy podział majątku po rozwodzie się przedawnia?

Nie. Roszczenie o podział majątku wspólnego nie ulega przedawnieniu. Oznacza to, że wniosek o podział majątku po rozwodzie można złożyć w dowolnym momencie: rok, pięć, dziesięć czy dwadzieścia lat po uprawomocnieniu się wyroku rozwodowego. Nie ma żadnego terminu zawitego ani przedawnienia. W mojej kancelarii w Gdańsku prowadziłem sprawy o podział majątku zgłaszane kilkanaście lat po rozwodzie. Jedyny praktyczny problem z długim zwlekaniem to trudności dowodowe: po wielu latach trudniej ustalić skład majątku, zgromadzić dokumenty i wycenić poszczególne składniki. Dlatego, choć prawo nie wymusza pośpiechu, z perspektywy klienta warto uregulować kwestie majątkowe w rozsądnym terminie po rozwodzie.

Trzy sposoby podziału majątku wspólnego

Prawo przewiduje trzy sposoby podziału majątku wspólnego. Pierwszy to podział fizyczny (w naturze), stosowany gdy składniki majątku da się realnie rozdzielić. Przykład: małżonkowie mają dwa samochody i działkę, którą można geodezyjnie podzielić na dwie części. Każde otrzymuje samochód i połowę działki. Drugi sposób to przyznanie danego składnika jednemu z małżonków z obowiązkiem spłaty drugiego. To najczęstszy scenariusz przy mieszkaniach i domach, których fizycznie podzielić się nie da. Jedno z małżonków zatrzymuje mieszkanie, a drugiemu wypłaca połowę jego wartości. Trzeci sposób to sprzedaż licytacyjna i podział uzyskanej kwoty. Sąd stosuje go, gdy żadne z małżonków nie jest w stanie przejąć składnika i spłacić drugiego. W mojej praktyce w Gdańsku to ostateczność, bo sprzedaż licytacyjna generuje dodatkowe koszty i z reguły przynosi cenę niższą od rynkowej.

Jak podzielić mieszkanie po rozwodzie?

Mieszkanie lub dom to z reguły najcenniejszy składnik majątku wspólnego. W Gdańsku i Trójmieście, gdzie ceny nieruchomości na rynku wtórnym wahają się od 8 000 do 15 000 zł za m², stawka w sporze o mieszkanie jest wysoka. Jeśli fizyczny podział lokalu nie jest możliwy (a w przypadku mieszkań z reguły nie jest), sąd albo przyznaje mieszkanie jednemu z małżonków z obowiązkiem spłaty drugiego, albo zarządza sprzedaż licytacyjną. W praktyce sądy rejonowe w Gdańsku najczęściej przyznają mieszkanie temu małżonkowi, z którym pozostają małoletnie dzieci, lub temu, który ma realną możliwość spłaty. Wysokość spłaty ustala się na podstawie rynkowej wartości nieruchomości, którą w razie sporu określa biegły rzeczoznawca.

Podział majątku u notariusza a podział w sądzie. Co wybrać?

Podział majątku po rozwodzie można przeprowadzić na dwa sposoby: u notariusza (umownie) lub w sądzie. Wybór zależy od jednego czynnika: czy małżonkowie są zgodni co do sposobu podziału.

Podział u notariusza jest możliwy wyłącznie wtedy, gdy obie strony są w pełni zgodne co do tego, jakie składniki wchodzą w skład majątku, jaka jest ich wartość i kto co otrzymuje. Procedura trwa z reguły kilka dni (od przygotowania dokumentów do podpisania aktu notarialnego). Koszt zależy od wartości majątku: taksa notarialna przy majątku o wartości 500 000 zł wynosi ok. 2 000-2 500 zł netto, do tego dochodzi VAT (23%), opłaty za wypisy i ewentualne wpisy w księgach wieczystych. Łącznie trzeba liczyć się z kwotą od 3 000 do 5 000 zł. Zaletą jest szybkość. Wadą: notariusz nie rozstrzygnie sporu. Jeżeli małżonkowie nie zgadzają się choćby co do wartości jednego składnika, notariusz nie sporządzi aktu.

Podział w sądzie jest konieczny, gdy małżonkowie nie mogą dojść do porozumienia. Wniosek składa się do sądu rejonowego właściwego ze względu na miejsce położenia majątku (art. 566 § 1 KPC). W przypadku mieszkańców Gdańska, Gdyni, Sopotu i okolic jest to Sąd Rejonowy Gdańsk-Północ (ul. Piekarnicza 10) lub Sąd Rejonowy Gdańsk-Południe (ul. 3 Maja 9A), w zależności od położenia nieruchomości. Sąd przeprowadza postępowanie dowodowe, a w razie sporu o wartość składników powołuje biegłego rzeczoznawcę majątkowego. Osoby rozważające szybki rozwód bez orzekania o winie często jednocześnie przygotowują zgodny wniosek o podział majątku, co pozwala zamknąć obie sprawy sprawnie i tanio.

Mediacja w sprawie o podział majątku

Mediacja to coraz częstsza alternatywa dla sądowego podziału majątku. Sądy rejonowe w Gdańsku na etapie postępowania kierują strony do mediacji, jeśli widzą szansę na ugodę. Mediator (neutralna osoba trzecia) pomaga małżonkom ustalić skład majątku, przedyskutować propozycje podziału i wypracować ugodę. Ugoda zawarta przed mediatorem, po zatwierdzeniu przez sąd, ma moc wyroku sądowego. Zaletą mediacji jest oszczędność czasu (kilka spotkań zamiast wielomiesięcznego postępowania) i kosztów (brak konieczności powoływania biegłego, jeśli strony same uzgodnią wartość składników). W naszej kancelarii pomagamy klientom przygotować się do mediacji i ocenić, czy proponowane warunki ugody są dla nich korzystne.

Jak złożyć wniosek o podział majątku w Gdańsku, Gdyni lub Sopocie?

Wniosek o podział majątku wspólnego składa się do sądu rejonowego, a nie okręgowego (w odróżnieniu od pozwu o rozwód). Wniosek powinien zawierać oznaczenie sądu i stron (wnioskodawca i uczestnik), wskazanie, że wspólność majątkowa ustała (z powołaniem się na wyrok rozwodowy lub inną podstawę), szczegółowy wykaz składników majątku wspólnego z podaniem ich wartości, proponowany sposób podziału (kto ma otrzymać które składniki) oraz żądanie rozliczenia ewentualnych nakładów z majątku osobistego na wspólny lub odwrotnie. Do wniosku dołącza się odpis wyroku rozwodowego, odpisy z ksiąg wieczystych, wyciągi z rachunków bankowych, dowody rejestracyjne pojazdów, umowy dotyczące składników majątku oraz potwierdzenie uiszczenia opłaty sądowej.

Mieszkańcy Gdyni, Sopotu, Rumi czy Wejherowa składają wniosek do tego sądu rejonowego w Gdańsku, w którego okręgu położona jest nieruchomość. Jeżeli majątek obejmuje wyłącznie ruchomości i środki pieniężne, właściwy jest sąd rejonowy miejsca zamieszkania jednego z uczestników. Na konsultacji w mojej kancelarii pomagam klientom z całego Trójmiasta przygotować wniosek i skompletować dokumenty.

Ile kosztuje podział majątku po rozwodzie?

Koszty podziału majątku w 2026 roku zależą od trybu postępowania i stopnia zgodności między stronami. Opłata sądowa od wniosku o podział majątku wynosi 1 000 zł, gdy wniosek składa jedna ze stron. Jeżeli wniosek zawiera zgodny projekt podziału (czyli oboje małżonkowie zgadzają się co do sposobu podziału), opłata spada do 300 zł. Różnica wynosi 700 zł, ale realna oszczędność ze zgodnego wniosku jest znacznie większa, bo sąd w takim wypadku z reguły zamyka sprawę na jednym posiedzeniu, bez powoływania biegłych.

Koszt biegłego rzeczoznawcy majątkowego to element, który potrafi przewyższyć wszystkie inne koszty łącznie. Opinia dotycząca wartości jednej nieruchomości kosztuje z reguły od 1 500 do 4 000 zł. Jeżeli majątek obejmuje kilka nieruchomości, firmę czy prawa udziałowe w spółkach, koszty opinii biegłych mogą sięgnąć kilkunastu tysięcy złotych. Koszty te ponoszą strony, nie sąd.

Wynagrodzenie adwokata za prowadzenie sprawy o podział majątku w mojej kancelarii zaczyna się od 5 000 zł netto przy zgodnym podziale (przygotowanie wniosku, reprezentacja na posiedzeniu) i od 5 000 do 8 000+ zł netto przy podziale spornym (pełne postępowanie dowodowe, biegli, rozprawa). Kwota zależy od wartości majątku, liczby składników i stopnia skomplikowania sprawy. Te same stawki obowiązują klientów z Gdańska, Gdyni, Sopotu i pozostałych miejscowości Trójmiasta. Konsultacja wstępna kosztuje 450 zł. Koszty samego rozwodu omawiam w artykule ile kosztuje rozwód w 2026 roku. Szczegółowe informacje o stawkach znajdą Państwo na stronie cennika kancelarii.

Czy od podziału majątku trzeba zapłacić podatek?

Co do zasady podział majątku wspólnego po rozwodzie nie podlega podatkowi od czynności cywilnoprawnych (PCC). Wynika to z tego, że podział majątku wspólnego nie jest czynnością wymienioną w art. 1 ustawy o PCC. Są jednak sytuacje, w których podatek może wystąpić. Jeżeli spłata przekracza wartość udziału małżonka w majątku wspólnym, nadwyżka może zostać zakwalifikowana jako darowizna i podlegać podatkowi od spadków i darowizn. Ponadto, jeśli małżonek otrzyma w wyniku podziału nieruchomość i sprzeda ją przed upływem 5 lat od nabycia, będzie zobowiązany do zapłaty podatku dochodowego (PIT) od dochodu ze sprzedaży, chyba że środki przeznaczy na własne cele mieszkaniowe. Klientom z Gdańska, Gdyni i Sopotu doradzam skonsultowanie skutków podatkowych podziału przed podpisaniem ugody lub aktu notarialnego.

Ile trwa sprawa o podział majątku?

Czas trwania postępowania o podział majątku zależy od trybu i stopnia zgodności stron. Podział u notariusza (zgodny) to kwestia kilku dni do kilku tygodni. Podział w sądzie przy zgodnym wniosku trwa z reguły od 3 do 6 miesięcy (jedno, maksymalnie dwa posiedzenia). Podział sporny w sądzie trwa od roku do nawet 3-5 lat w przypadkach szczególnie skomplikowanych: duży majątek, wiele składników, spory o wartość, rozliczanie nakładów, powoływanie biegłych.

W Sądach Rejonowych w Gdańsku na pierwszy termin rozprawy w sprawie o podział majątku czeka się z reguły od 3 do 6 miesięcy od złożenia wniosku. Oczekiwanie na opinię biegłego rzeczoznawcy to kolejne 2-4 miesiące. Te terminy dotyczą również spraw wnoszonych przez mieszkańców Gdyni, Sopotu i okolic, ponieważ właściwe są te same sądy rejonowe. Dlatego na konsultacji zawsze doradzam klientom, aby rozważyli ugodę. Zgodny podział majątku u notariusza lub zgodny wniosek do sądu to nie tylko oszczędność pieniędzy (300 zł zamiast 1 000 zł + biegli), ale przede wszystkim oszczędność czasu i emocji.

Nierówny podział majątku. Kiedy sąd orzeknie inne udziały niż po połowie?

Zgodnie z art. 43 § 1 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego oboje małżonkowie mają równe udziały w majątku wspólnym. To domniemanie, które oznacza, że co do zasady majątek dzieli się po połowie, niezależnie od tego, kto ile zarabiał. Obalenie tego domniemania jest możliwe, ale tylko w wyjątkowych okolicznościach.

Art. 43 § 2 KRiO wymaga łącznego spełnienia dwóch przesłanek: istnienia ważnych powodów oraz przyczynienia się małżonków do powstania majątku wspólnego w różnym stopniu. Jak wskazał Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 27 czerwca 2003 r. (IV CKN 278/01, OSNC 2004/9/146), ważnymi powodami w rozumieniu art. 43 § 2 KRiO są względy natury etycznej, które wskazują, że w konkretnych okolicznościach równość udziałów pozostawałaby w sprzeczności z zasadami współżycia społecznego. Jednocześnie SN przesądził w tym samym orzeczeniu, że niedopuszczalne jest żądanie ustalenia nierównych udziałów jedynie w niektórych składnikach majątku wspólnego – żądanie takie może dotyczyć wyłącznie całego majątku. W praktyce sądów w Gdańsku nierówne udziały orzekane są najczęściej w sytuacjach, gdy jeden z małżonków trwonił majątek przez alkoholizm, narkomanię lub hazard, rażąco nie przyczyniał się do powiększania majątku mimo posiadanych możliwości zarobkowych, prowadził rozrzutny tryb życia kosztem rodziny lub ukrywał dochody i wyprowadzał majątek.

Co istotne, art. 43 § 3 KRiO nakazuje przy ocenie przyczynienia się uwzględniać także nakład osobistej pracy przy wychowaniu dzieci i we wspólnym gospodarstwie domowym. Oznacza to, że małżonek, który nie pracował zarobkowo, ale zajmował się dziećmi i domem, ma co do zasady prawo do równego udziału w majątku wspólnym. Sam fakt niższych zarobków nie uzasadnia nierównego podziału. Udokumentowana procedura Niebieskiej Karty lub wyrok skazujący za przemoc domową mogą stanowić silny dowód na istnienie ważnych powodów w rozumieniu art. 43 § 2 KRiO.

Ukrywanie majątku przez małżonka — co robić?

Ukrywanie składników majątku wspólnego to jeden z najczęstszych problemów w sprawach o podział majątku w Gdańsku, Gdyni i Sopocie. Typowe scenariusze to: wypłacanie gotówki z kont bankowych przed rozwodem, przepisywanie nieruchomości i pojazdów na członków rodziny, zaniżanie dochodów z działalności gospodarczej, ukrywanie rachunków bankowych i lokat.

Adwokat od podziału majątku dysponuje narzędziami prawnymi, które pozwalają ustalić rzeczywisty stan majątkowy małżonka. Na etapie postępowania sądowego można złożyć wnioski o zobowiązanie banków, urzędów skarbowych i ZUS do udzielenia informacji o rachunkach, dochodach i odprowadzanych składkach drugiego małżonka. W uzasadnionych przypadkach sąd może nakazać małżonkowi złożenie wykazu majątku pod rygorem odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego oświadczenia (art. 913 i nast. k.p.c.). Darowizny dokonane bez zgody drugiego małżonka z majątku wspólnego mogą być kwestionowane jako bezskuteczne wobec tego małżonka. Na konsultacji analizujemy z klientem, jakie działania podjąć, zanim druga strona zdąży ukryć kolejne składniki majątku.

Podział majątku a kredyt hipoteczny

Kredyt hipoteczny to najtrudniejszy element podziału majątku po rozwodzie. Klienci najczęściej zakładają, że sąd podzieli kredyt tak samo jak mieszkanie. To błąd. Sąd dzieli aktywa (kto dostanie mieszkanie), ale nie może podzielić pasywów (zobowiązań wobec banku). Bank nie jest stroną postępowania o podział majątku, a umowa kredytowa wiąże nadal oboje małżonków, niezależnie od wyroku sądu. Nawet jeżeli sąd przyzna mieszkanie jednemu z małżonków, bank może dochodzić spłaty kredytu od obojga.

W praktyce spotykam się z trzema scenariuszami. W pierwszym małżonkowie sprzedają nieruchomość, spłacają kredyt, a ewentualną nadwyżkę dzielą między siebie. To rozwiązanie najczystsze, ale wymaga zgody obu stron i odpowiedniej wartości nieruchomości. W drugim jedno z małżonków przejmuje nieruchomość i zobowiązuje się spłacać kredyt samodzielnie. Wymaga to refinansowania kredytu (zawarcia nowej umowy tylko z jednym kredytobiorcą) i zwolnienia drugiego małżonka z długu. Bank musi na to wyrazić zgodę, a robi to tylko wtedy, gdy przejmujący małżonek ma wystarczającą zdolność kredytową. W trzecim oboje małżonkowie nadal spłacają kredyt wspólnie, a kwestię rozliczenia pozostawiają na przyszłość. To rozwiązanie tymczasowe, generujące ryzyko konfliktu.

Na konsultacjach w mojej kancelarii w Gdańsku zawsze analizuję z klientem sytuację kredytową przed złożeniem wniosku o podział majątku. Strategia podziału musi uwzględniać stanowisko banku, bo nawet najkorzystniejsze postanowienie sądu nie zwolni automatycznie z obowiązku spłaty kredytu.

Podział majątku a działalność gospodarcza i firma

Osobną kategorią spraw, z jakimi spotykam się w kancelarii, są podziały majątku, w których jeden z małżonków prowadzi działalność gospodarczą lub jest wspólnikiem w spółce. Dochody z działalności zarobkowej wchodzą do majątku wspólnego (art. 31 § 2 pkt 1 KRiO), co oznacza, że zyski wypracowane przez firmę w trakcie małżeństwa podlegają podziałowi. Nie podlega natomiast podziałowi samo przedsiębiorstwo, jeżeli zostało założone lub nabyte przed małżeństwem i stanowi majątek osobisty. Sytuacja komplikuje się, gdy firma została założona w trakcie małżeństwa ze wspólnych środków lub gdy majątek osobisty (firma sprzed ślubu) znacząco wzrósł na wartości dzięki pracy obojga małżonków.

Wycena firmy na potrzeby podziału majątku to jedno z bardziej kosztownych i czasochłonnych zadań w tego typu sprawach. Sąd powołuje biegłego z zakresu wyceny przedsiębiorstw, którego opinia kosztuje z reguły od 3 000 do 8 000 zł (w zależności od wielkości i złożoności firmy). Klientom prowadzącym działalność gospodarczą w Gdańsku, Gdyni czy Sopocie doradzam, aby przed złożeniem wniosku o podział majątku skonsultowali strategię z adwokatem. Niewłaściwe ujęcie firmy w składzie majątku wspólnego lub brak przygotowania do wyceny mogą kosztować znacznie więcej niż sama konsultacja.

Podział majątku a dzieci

Klienci często pytają, czy posiadanie dzieci wpływa na sposób podziału majątku. Odpowiedź jest zależna od wieku dzieci. Jeżeli małżonkowie mają małoletnie dzieci, sąd może wziąć pod uwagę potrzebę zapewnienia im stabilnych warunków mieszkaniowych. W praktyce oznacza to, że sąd częściej przyznaje prawo do wspólnego mieszkania temu z rodziców, z którym dzieci zamieszkują po rozwodzie. Nie zmienia to proporcji udziałów (nadal co do zasady po połowie), ale wpływa na sposób podziału: jedno z małżonków otrzymuje mieszkanie ze spłatą, a nie np. licytacyjną sprzedaż.

Dzieci pełnoletnie nie mają wpływu na podział majątku rodziców. Majątek wspólny należy do małżonków, nie do dzieci. Dziecko pełnoletnie nie jest stroną postępowania o podział majątku i nie może zgłaszać w nim żadnych roszczeń. Odrębną kwestią są alimenty, które nie wchodzą w skład postępowania o podział majątku.

Nakłady z majątku osobistego na wspólny (i odwrotnie)

Art. 45 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego reguluje rozliczenie nakładów między masami majątkowymi. Każdy z małżonków powinien zwrócić wydatki i nakłady poczynione z majątku wspólnego na jego majątek osobisty. Może też żądać zwrotu nakładów, które poczynił ze swojego majątku osobistego na majątek wspólny. Rozliczenie nakładów następuje przy podziale majątku wspólnego. Nie można natomiast żądać zwrotu wydatków i nakładów zużytych w celu zaspokojenia potrzeb rodziny, chyba że zwiększyły wartość majątku w chwili ustania wspólności.

W praktyce to jeden z najczęstszych sporów w sprawach o podział majątku. Przykład pierwszy: żona odziedziczyła 200 000 zł po rodzicach (spadek = majątek osobisty na podstawie art. 33 pkt 2 KRiO) i przeznaczyła tę kwotę na remont wspólnego domu. Przy podziale majątku może żądać zwrotu tych 200 000 zł, zanim dom zostanie podzielony po połowie. Przykład drugi: mąż przed ślubem kupił działkę (majątek osobisty), a w trakcie małżeństwa ze wspólnych środków wybudował na niej dom. Żona może żądać rozliczenia nakładów z majątku wspólnego na majątek osobisty męża. Przykład trzeci: jeden z małżonków spłacał wspólny kredyt hipoteczny ze swojego wynagrodzenia już po ustanowieniu rozdzielności majątkowej (czyli ze swojego majątku osobistego na majątek, który do momentu rozdzielności był wspólny). Przy podziale może żądać rozliczenia tych wpłat.

Prowadząc sprawy o podział majątku przed sądami w Gdańsku, doradzam klientom, aby gromadzili dokumentację potwierdzającą pochodzenie środków: umowy darowizn, postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku, wyciągi bankowe pokazujące przepływ środków, faktury za remonty i inwestycje. Przy rozliczaniu nakładów ciężar dowodu spoczywa na tym, kto twierdzi, że nakład został poniesiony. Im lepsza dokumentacja, tym silniejsza pozycja w sądzie. Warto pamiętać, że kwestia nakładów wiąże się niekiedy z problematyką spadkową, szczególnie gdy jeden z małżonków umiera przed podziałem majątku, o czym piszę w artykule o zachowku.

Wina w rozwodzie a podział majątku

Orzeczenie o winie w rozkładzie pożycia nie wpływa bezpośrednio na proporcje podziału majątku. Majątek wspólny dzieli się po połowie niezależnie od tego, kto zawinił rozkład pożycia. To jedno z najczęstszych nieporozumień, z jakimi spotykam się w kancelarii: klienci zakładają, że skoro sąd orzekł wyłączną winę małżonka, to przy podziale majątku dostaną więcej. Tak nie jest. Wina w rozwodzie i nierówny podział majątku to dwie odrębne instytucje prawne oparte na różnych przesłankach.

Wina ma natomiast znaczenie pośrednie: jeżeli zachowania będące podstawą orzeczenia winy (np. alkoholizm, trwonienie majątku, przemoc) jednocześnie wpływały na stan majątku wspólnego, mogą stanowić podstawę do żądania ustalenia nierównych udziałów na podstawie art. 43 § 2 KRiO. Nie wynika to jednak z samego orzeczenia o winie, lecz z faktu, że te zachowania wyczerpują przesłankę „ważnych powodów”.

Jakie dokumenty przygotować na konsultację z adwokatem od podziału majątku?

Na pierwszą konsultację w sprawie podziału majątku w naszej kancelarii w Gdańsku warto zabrać: prawomocny wyrok rozwodowy (lub orzeczenie o separacji), odpisy z ksiąg wieczystych nieruchomości wchodzących w skład majątku wspólnego, wyciągi z rachunków bankowych obojga małżonków (stan na dzień ustania wspólności), dowody rejestracyjne pojazdów, umowy kredytowe (w tym harmonogramy spłat), dokumenty dotyczące działalności gospodarczej (jeśli któreś z małżonków prowadzi firmę), potwierdzenia darowizn i spadków otrzymanych w trakcie małżeństwa oraz orientacyjny wykaz wszystkich składników majątku wspólnego z szacunkową wartością. Im lepiej przygotowana dokumentacja, tym precyzyjniej adwokat oceni sytuację i zaproponuje strategię.

Najczęściej zadawane pytania o podział majątku po rozwodzie

Podsumowanie

Podział majątku po rozwodzie w 2026 roku nie musi być procesem trudnym i kosztownym, pod warunkiem że obie strony potrafią się porozumieć. Zgodny wniosek do sądu (opłata 300 zł) lub podział u notariusza to rozwiązania, które oszczędzają czas, pieniądze i emocje. Gdy porozumienie nie jest możliwe, konieczna jest sprawa sądowa, która wymaga starannego przygotowania i znajomości procedur. W mojej kancelarii w Gdańsku pomagam klientom z Gdańska, Gdyni, Sopotu, Wejherowa, Tczewa, Starogardu Gdańskiego i z całej Polski w sprawach o podział majątku wspólnego. Konsultację można odbyć również zdalnie, szczegóły na stronie porad online.

Kancelaria Adwokacka adw. Dawid Suszyński
ul. ks. Jerzego Popiełuszki 2/136 (klatka „B”), 80-864 Gdańsk
tel. +48 579 669 997
e-mail: kancelaria@suszynski.com.pl
adwokat.suszynski.com.pl

Artykuł Podział Majątku Adwokat Gdańsk Gdynia Sopot – Koszty, procedura pochodzi z serwisu Adwokat Gdańsk, Prawnik - Kancelaria Adwokacka Dawid Suszyński.

Lokator nie płaci czynszu od trzech miesięcy, nie odbiera telefonów i nie zamierza się wyprowadzić. Znasz tę sytuację? W mojej kancelarii w Gdańsku sprawy o eksmisję lokatora pojawiają się regularnie. Właściciele mieszkań z Gdańska, Gdyni i Sopotu przychodzą z tym samym pytaniem: jak pozbyć się lokatora, który nie płaci, i nie narazić się przy tym na odpowiedzialność karną? W tym artykule wyjaśniam krok po kroku, jak legalnie przeprowadzić eksmisję lokatora, ile to trwa, ile kosztuje i czego absolutnie nie wolno robić. Na końcu omówię też projekt nowych przepisów o eksmisji z 2026 roku (projekt Konfederacji w Sejmie) i ocenię, co mogą zmienić w praktyce. Stan prawny na 2026 rok.

Lokator nie płaci czynszu – co możesz zrobić jako właściciel?

Zanim właściciel mieszkania pomyśli o eksmisji, musi przejść przez kilka obowiązkowych etapów. Pominięcie któregokolwiek z nich oznacza, że sąd oddali pozew o eksmisję.

Etap 1: wezwanie do zapłaty. Gdy lokator zalega z czynszem za co najmniej trzy pełne okresy płatności, właściciel powinien wysłać mu pisemne wezwanie do zapłaty zaległości. Wezwanie musi zawierać kwotę zaległości i termin na uregulowanie należności (minimum 1 miesiąc). Wezwanie najlepiej wysłać listem poleconym za potwierdzeniem odbioru.

Etap 2: wypowiedzenie umowy najmu. Jeżeli lokator nie zapłaci zaległego czynszu w wyznaczonym terminie, a zaległość przekracza trzy pełne okresy płatności, właściciel może wypowiedzieć umowę najmu. Wypowiedzenie musi mieć formę pisemną, zawierać przyczynę wypowiedzenia i wskazywać termin, w którym lokator ma opuścić lokal. Okres wypowiedzenia zależy od treści umowy i przepisów ustawy o ochronie praw lokatorów. Przy najmie na czas nieokreślony z powodu zaległości czynszowych okres wypowiedzenia wynosi co najmniej miesiąc.

Etap 3: wezwanie do opuszczenia lokalu. Po upływie okresu wypowiedzenia, jeśli lokator nie wyprowadził się dobrowolnie, właściciel powinien wezwać go na piśmie do opuszczenia i wydania lokalu w wyznaczonym terminie. To ostatni krok polubowny przed drogą sądową.

Etap 4: pozew o eksmisję. Jeśli lokator ignoruje wezwania, jedyną legalną drogą jest złożenie pozwu o opróżnienie, opuszczenie i wydanie lokalu do sądu rejonowego właściwego ze względu na miejsce położenia nieruchomości. W Gdańsku będzie to Sąd Rejonowy Gdańsk-Północ (ul. Piekarnicza 10) lub Sąd Rejonowy Gdańsk-Południe (ul. 3 Maja 9A).

Czego NIE wolno robić – „metoda na drzwi” i odpowiedzialność karna

W mediach społecznościowych co jakiś czas pojawia się „sprytny patent” na pozbycie się niepłacącego lokatora: wyniesienie drzwi z mieszkania, wymiana zamków, odcięcie prądu, wody czy gazu. Każde z tych działań jest przestępstwem.

Zgodnie z art. 191 § 1a Kodeksu karnego, kto w celu zmuszenia innej osoby do określonego działania, zaniechania lub znoszenia stosuje przemoc innego rodzaju (np. odcięcie mediów, usunięcie drzwi, zamurowanie wejścia) uporczywie lub w sposób istotnie utrudniający korzystanie z zajmowanego lokalu mieszkalnego, podlega karze pozbawienia wolności do lat 3. Przestępstwo to jest ścigane na wniosek pokrzywdzonego. To ten sam przepis, który chroni przed groźbami karalnymi i zmuszaniem.

W praktyce oznacza to, że:

• wymiana zamków w drzwiach bez zgody lokatora to przestępstwo
• odcięcie prądu, wody lub gazu to przestępstwo
• wyniesienie drzwi z zawiasów to przestępstwo
• wchodzenie do lokalu pod nieobecność lokatora bez jego zgody to naruszenie miru domowego
• wyrzucenie rzeczy lokatora na klatkę schodową to przestępstwo

Nawet jeśli lokator nie płaci od roku i zajmuje mieszkanie bez umowy, właściciel nie ma prawa usunąć go samodzielnie. Jedyną legalną drogą jest sąd, a jedyną osobą uprawnioną do przeprowadzenia eksmisji jest komornik na podstawie prawomocnego wyroku. W mojej kancelarii prowadzę zarówno sprawy właścicieli dochodzących eksmisji, jak i sprawy obrony karnej właścicieli, którzy w desperacji przekroczyli granicę prawa.

Eksmisja lokatora krok po kroku – procedura sądowa

Pozew o eksmisję (formalnie: pozew o opróżnienie, opuszczenie i wydanie lokalu) składa się do sądu rejonowego właściwego dla miejsca położenia nieruchomości. Do pozwu należy dołączyć umowę najmu (jeśli była), wypowiedzenie umowy z potwierdzeniem doręczenia, wezwanie do opuszczenia lokalu, dowody zaległości czynszowych oraz odpis z księgi wieczystej potwierdzający prawo własności.

Opłata sądowa od pozwu o eksmisję jest stała i wynosi 200 zł niezależnie od wartości nieruchomości.

Sąd wyznacza rozprawę, na której bada, czy istnieją podstawy do eksmisji i czy lokatorowi przysługuje prawo do lokalu socjalnego (o tym niżej). Po przeprowadzeniu postępowania sąd wydaje wyrok nakazujący opróżnienie lokalu albo oddala powództwo.

Po uprawomocnieniu się wyroku właściciel składa wniosek o nadanie klauzuli wykonalności, a następnie kieruje sprawę do komornika. Komornik wzywa lokatora do dobrowolnego opuszczenia lokalu w wyznaczonym terminie. Jeśli lokator nie zastosuje się do wezwania, komornik przystępuje do przymusowego usunięcia go z lokalu. Roszczenie stwierdzone prawomocnym wyrokiem przedawnia się z upływem 6 lat (art. 125 § 1 Kodeksu cywilnego).

Ile trwa eksmisja lokatora?

To pytanie pada na każdej konsultacji. Odpowiedź zależy od rodzaju umowy najmu i sytuacji lokatora.

Przy zwykłej umowie najmu cały proces trwa orientacyjnie od 8 do 18 miesięcy w pierwszej instancji. W dużych miastach, w tym w Gdańsku, Gdyni i Sopocie, czas oczekiwania na rozprawę wynosi kilka miesięcy. Jeśli sąd orzeknie prawo do lokalu socjalnego, eksmisja zostaje wstrzymana do czasu, aż gmina wskaże taki lokal. W praktyce oznacza to dodatkowe miesiące, a niekiedy lata oczekiwania, ponieważ lokali socjalnych brakuje w całej Polsce.

Przy najmie okazjonalnym z notarialnym oświadczeniem o poddaniu się egzekucji cały proces może trwać zaledwie około 2 miesięcy. Właściciel nie musi przechodzić przez postępowanie sądowe o eksmisję, lecz od razu występuje do sądu o nadanie klauzuli wykonalności aktowi notarialnemu, a następnie kieruje sprawę do komornika. To różnica między miesiącami a latami.

Eksmisja lokatora zimą – zakaz i wyjątki

Zgodnie z art. 16 ustawy o ochronie praw lokatorów, wyroków sądowych nakazujących opróżnienie lokalu nie wykonuje się w okresie od 1 listopada do 31 marca roku następnego, jeżeli osobie eksmitowanej nie wskazano lokalu, do którego ma nastąpić przekwaterowanie.

Zakaz zimowy nie obowiązuje w czterech sytuacjach:

• eksmitowanemu wskazano lokal, do którego ma się przeprowadzić (socjalny, tymczasowy lub inny)
• eksmisja dotyczy osoby, która dopuściła się przemocy domowej lub rażąco naruszała porządek domowy
• lokal zajmowany jest przez osobę rażąco lub uporczywie wykraczającą przeciwko porządkowi domowemu
• lokal został zajęty bez tytułu prawnego (samowolne zajęcie)

W praktyce zakaz zimowy oznacza, że jeśli wyrok eksmisyjny uprawomocni się w październiku, a gmina nie wskazała lokalu, komornik wstrzyma czynności do 1 kwietnia.

Lokal socjalny – kto go dostaje i co to oznacza dla właściciela?

W wyroku nakazującym eksmisję sąd ma obowiązek orzec, czy lokatorowi przysługuje prawo do lokalu socjalnego. Zgodnie z art. 14 ust. 4 ustawy o ochronie praw lokatorów sąd nie może orzec braku prawa do lokalu socjalnego wobec:

• kobiet w ciąży
• małoletnich
• osób niepełnosprawnych lub ubezwłasnowolnionych
• osób obłożnie chorych
• emerytów i rencistów spełniających warunki do świadczeń z pomocy społecznej
• osób posiadających status bezrobotnych
• osób spełniających przesłanki do otrzymania pomocy z opieki społecznej

Jeśli sąd orzeknie prawo do lokalu socjalnego, wykonanie wyroku eksmisyjnego zostaje wstrzymane do czasu, aż gmina złoży lokatorowi ofertę zawarcia umowy najmu lokalu socjalnego. Gmina nie jest związana żadnym terminem. W Gdańsku, Gdyni i Sopocie oczekiwanie na lokal socjalny potrafi trwać od kilku miesięcy do kilku lat. Problem ten dotyka szczególnie sprawy, w których eksmisja wiąże się z rozpadem rodziny, np. przy rozwodzie lub sporze o alimenty.

Właściciel mieszkania, który ponosi straty z powodu oczekiwania na lokal socjalny, może żądać od gminy odszkodowania za niedostarczenie lokalu socjalnego w rozsądnym terminie. To roszczenie odszkodowawcze wobec gminy, nie wobec lokatora. Właściciel może też żądać od lokatora odszkodowania za bezumowne korzystanie z lokalu w wysokości odpowiadającej rynkowemu czynszowi najmu.

Dziki lokator – kto nim jest i jak go usunąć?

„Dziki lokator” to potoczne określenie osoby, która zajmuje lokal bez tytułu prawnego. Może to być osoba, która nigdy nie miała umowy najmu (samowolne zajęcie), osoba, której umowa wygasła lub została skutecznie wypowiedziana, były partner, który nie chce się wyprowadzić po rozstaniu (problem częsty przy podziale majątku po rozwodzie), albo osoba, która pozostała w mieszkaniu po śmierci głównego najemcy, nie będąc jego spadkobiercą (kwestia regulowana prawem spadkowym).

Procedura usunięcia dzikiego lokatora jest zasadniczo taka sama: pozew o eksmisję, wyrok, komornik. Różnica polega na tym, że przy samowolnym zajęciu lokalu (bez jakiejkolwiek umowy) sąd z reguły nie orzeka prawa do lokalu socjalnego, a zakaz zimowy nie obowiązuje. Dzięki temu eksmisja dzikiego lokatora, który wdarł się do mieszkania bez zgody właściciela, przebiega szybciej niż eksmisja byłego najemcy.

Ile kosztuje eksmisja lokatora?

Koszty eksmisji lokatora rozkładają się na kilka elementów:

• opłata sądowa od pozwu o eksmisję: 200 zł (stała, niezależna od wartości nieruchomości)
• koszty komornicze: od 1 500 do kilkunastu tysięcy złotych, w zależności od zakresu czynności (usunięcie osób, usunięcie i przechowanie rzeczy, wymiana zamków, asystencja policji)
• wynagrodzenie adwokata: zależne od stopnia skomplikowania sprawy; konsultacja w mojej kancelarii kosztuje 450 zł

Do tego dochodzą straty właściciela za okres niepłacenia czynszu. Według badań branżowych średnia strata właściciela z powodu problemów z niepłacącym lokatorem to około 9 000 zł. Warto pamiętać, że za okres bezumownego korzystania z lokalu właściciel może żądać od lokatora odszkodowania odpowiadającego rynkowemu czynszowi najmu. Szczegóły kosztów pomocy prawnej znajdą Państwo na stronie cennika kancelarii.

Czy meldunek chroni przed eksmisją?

Nie. Meldunek (zameldowanie) jest instytucją administracyjną i nie stanowi tytułu prawnego do lokalu. Oznacza to, że osoba zameldowana w mieszkaniu może zostać eksmitowana dokładnie tak samo jak osoba niezameldowana, jeśli nie posiada ważnej umowy najmu lub innego tytułu prawnego. Meldunek nie wpływa na przebieg postępowania eksmisyjnego.

Najem okazjonalny – jak uniknąć problemów przy kolejnym wynajmie?

Najem okazjonalny to zdecydowanie najskuteczniejsze zabezpieczenie interesów właściciela. Różnica wobec zwykłego najmu jest zasadnicza: przy najmie okazjonalnym najemca składa u notariusza oświadczenie o poddaniu się egzekucji (dobrowolne opuszczenie lokalu po wygaśnięciu umowy) oraz wskazuje lokal, do którego wyprowadzi się w razie eksmisji.

Dzięki temu właściciel nie musi przechodzić przez wielomiesięczne postępowanie sądowe o eksmisję. Wystarczy nadanie klauzuli wykonalności aktowi notarialnemu i skierowanie sprawy do komornika. Cały proces trwa około 2 miesięcy zamiast 8-18 miesięcy.

Najem okazjonalny nie chroni lokatora w zakresie lokalu socjalnego (sąd nie bada tej kwestii) i nie podlega zakazowi eksmisji zimowej (ponieważ eksmisja odbywa się na podstawie aktu notarialnego, nie wyroku sądowego o opróżnienie lokalu). To ogromna różnica dla właściciela, który w przypadku problemów chce odzyskać mieszkanie szybko i legalnie.

Eksmisja lokatora w Gdańsku, Gdyni i Sopocie

Sprawy o eksmisję w Gdańsku rozpoznaje Sąd Rejonowy Gdańsk-Północ (ul. Piekarnicza 10) lub Sąd Rejonowy Gdańsk-Południe (ul. 3 Maja 9A), w zależności od miejsca położenia nieruchomości. Dla mieszkań w Gdyni właściwy jest Sąd Rejonowy w Gdyni (pl. Konstytucji 5), a dla Sopotu – Sąd Rejonowy w Sopocie (ul. 1 Maja 10).

Czas oczekiwania na pierwszy termin rozprawy w sprawach o eksmisję w trójmiejskich sądach rejonowych wynosi orientacyjnie od 3 do 6 miesięcy. Do tego dochodzi czas na ewentualną opinię biegłego, przesłuchanie świadków i oczekiwanie na wskazanie lokalu socjalnego przez gminę.

W mojej kancelarii prowadzę sprawy o eksmisję lokatora zarówno po stronie właścicieli nieruchomości, jak i lokatorów broniących się przed bezzasadną eksmisją. Pomagam przygotować pozew, prowadzę postępowanie sądowe, a po uzyskaniu wyroku kieruję sprawę do komornika. Jednocześnie doradzam właścicielom, jak zabezpieczyć się na przyszłość – w tym w zakresie najmu okazjonalnego i weryfikacji najemców. Obsługuję klientów z Gdańska, Gdyni, Sopotu i całego Trójmiasta. Konsultację można umówić również online.

Nowe przepisy o eksmisji lokatora 2026 – projekt ustawy w Sejmie

27 lutego 2026 r. klub Konfederacji złożył w Sejmie projekt ustawy zmieniającej zasady eksmisji lokatorów (numer w wykazie: RPW/7192/2026). Projekt został skierowany do konsultacji społecznych (termin: 1 kwietnia 2026 r.) oraz do opinii Biura Legislacyjnego, Sądu Najwyższego, NRA i Prokuratora Generalnego. Żaden głos w Sejmie nad tym projektem jeszcze nie zapadł. Poniżej przedstawiam najważniejsze proponowane zmiany i oceniam, co mogą oznaczać w praktyce.

Co zmienia projekt ustawy o eksmisji z 2026 roku?

Projekt zakłada sześć kluczowych zmian w ustawie o ochronie praw lokatorów:

• Wypowiedzenie po 1 miesiącu zamiast po 3. Obecnie właściciel może wypowiedzieć umowę najmu dopiero gdy zaległość przekracza trzy pełne okresy płatności (plus dodatkowy miesiąc na spłatę po uprzedzeniu). Projekt skraca ten próg do jednego pełnego okresu.
• Koniec z obowiązkiem zapewnienia lokalu zamiennego dla osób zajmujących lokal bez tytułu prawnego. Obecnie gmina musi wskazać lokal zamienny nawet osobie, która nigdy nie miała umowy najmu.
• Dekryminalizacja wstrzymania opłat za media. Właściciel, który przestanie opłacać rachunki za prąd, wodę czy gaz w lokalu zajmowanym przez osobę bez tytułu prawnego, nie będzie narażony na zarzut z art. 191 § 1a k.k.
• Lokal socjalny przestanie być automatyczny. Sąd będzie mógł odmówić przyznania lokalu socjalnego, jeśli zaległości czynszowe przekraczają 3 miesiące.
• Fikcja doręczeń po wygaśnięciu umowy najmu. Korespondencja kierowana na adres lokalu po ustaniu stosunku najmu będzie uznawana za doręczoną, co rozwiąże problem unikania odbioru pism przez byłych lokatorów.
• Eksmisja do noclegowni w całym województwie. Komornik będzie mógł skierować eksmitowanego do noclegowni lub schroniska na terenie całego województwa, nie tylko w gminie, w której znajduje się lokal.

Jakie są szanse na uchwalenie nowych przepisów?

Projekt RPW/7192/2026 to inicjatywa poselska klubu opozycyjnego. Jego uchwalenie wymaga poparcia koalicji rządzącej, co na dziś nie jest przesądzone. Konsultacje społeczne trwają do 1 kwietnia 2026 r. Stanowiska Sądu Najwyższego i Naczelnej Rady Adwokackiej mogą wpłynąć na ostateczny kształt projektu lub jego odrzucenie. Z mojego doświadczenia wynika, że nawet jeśli projekt w obecnej formie nie przejdzie, część proponowanych zmian (np. fikcja doręczeń, rozszerzenie eksmisji na województwo) może zostać włączona do innych nowelizacji.

Co to oznacza dla właścicieli mieszkań w Gdańsku, Gdyni i Sopocie?

Na dziś przepisy się nie zmieniły. Obowiązuje dotychczasowa procedura eksmisji opisana wyżej w tym artykule: trzy pełne okresy zaległości, wypowiedzenie, pozew, komornik. Właściciele, którzy liczą na szybkie wejście w życie nowych przepisów, mogą się rozczarować – droga legislacyjna potrwa co najmniej kilka miesięcy. W międzyczasie najskuteczniejszym zabezpieczeniem pozostaje najem okazjonalny z notarialnym oświadczeniem o poddaniu się egzekucji.

Będę aktualizować ten artykuł w miarę postępów prac legislacyjnych nad projektem RPW/7192/2026. Jeśli chcą Państwo omówić, jak zabezpieczyć się przed problemami z lokatorem jeszcze przed ewentualną zmianą przepisów, zapraszam na konsultację.

Najczęściej zadawane pytania o eksmisję lokatora

Podsumowanie

Eksmisja lokatora w Gdańsku, Gdyni i Sopocie to proces wymagający cierpliwości i znajomości procedury. Pozwu o eksmisję nie wolno składać bez uprzedniego wezwania do zapłaty i skutecznego wypowiedzenia umowy. Samodzielne usunięcie lokatora – niezależnie od tego, jak frustrująca jest sytuacja – grozi odpowiedzialnością karną. Adwokat pomoże przejść przez procedurę sprawnie i bez ryzyka. Jeśli borykają się Państwo z niepłacącym lokatorem lub planują wynajem mieszkania i chcą zabezpieczyć swój interes, zachęcam do kontaktu z kancelarią.

Kancelaria Adwokacka adw. Dawid Suszyński
ul. ks. Jerzego Popiełuszki 2/136 (klatka „B”), 80-864 Gdańsk
tel. +48 579 669 997
e-mail: kancelaria@suszynski.com.pl
adwokat.suszynski.com.pl

Artykuł Eksmisja lokatora nowelizacja 2026 – jak legalnie usunąć lokatora? pochodzi z serwisu Adwokat Gdańsk, Prawnik - Kancelaria Adwokacka Dawid Suszyński.

Adwokat rozwód Gdańsk: sprawy rozwodowe w Trójmieście

Prowadząc sprawy rozwodowe w Gdańsku, spotykam się zarówno z klientami, którzy rozważają decyzję o rozwodzie od wielu miesięcy, jak i z takimi, którzy potrzebują pomocy doraźnej w odpowiedzi na pozew złożony przez ich małżonka. Niezależnie od sytuacji, rola adwokata przy rozwodzie w Gdańsku obejmuje dokładne wyjaśnienie toku postępowania, ocenę ryzyka związanego ze sprawą oraz przeprowadzenie klienta przez rzeczywiste postępowanie przed sądem- w Gdańsku będzie to Sąd Okręgowy, a czasami w grę może wchodzić stawiennictwo także w innych miejscach Polski. W tym artykule opisuję krok po kroku przebieg sprawy rozwodowej od przesłanek, przez złożenie pozwu lub odpowiedzi na pozew, po sam wyrok i jego konsekwencje.

Kiedy warto skonsultować się z adwokatem rozwodowym w Gdańsku?

Skorzystanie z pomocy adwokata nie musi być równoznaczne z podjęciem ostatecznej decyzji o rozwodzie; zdarza się bowiem, że po konsultacji z prawnikiem klient decyduje się na powzięcie mediacji lub terapii małżeńskiej lub nawet na odroczenie decyzji o złożeniu pozwu. Wbrew pozorom nie zdarza się to wcale tak rzadko, ponieważ finalnie decyzja o rozwodzie powinna być decyzją wyważoną i podjętą świadomie oraz dobrowolnie.

Nie zmienia to jednak faktu, że istnieją sytuacje, w których konsultacja z adwokatem specjalizującym się w rozwodach jest rozsądna i uzasadniona, na przykład w momencie, gdy współmałżonek zaciąga zobowiązania finansowe bez wiedzy drugiej strony albo gdy klient dowiaduje się o zdradzie i nie widzi szansy na odbudowę relacji.

Niezależnie od przyczyny i okoliczności prowadzących do decyzji o rozwodzie, rolą adwokata specjalizującego się w rozwodach jest pomoc w ocenie sytuacji i wskazanie możliwych ścieżek.

Wczesna konsultacja pozwala ustalić, jakie działania podjąć w pierwszej kolejności: może to być zabezpieczenie materiału dowodowego czy majątku lub uregulowanie kwestii opieki nad nieletnimi dziećmi.

W sprawach rozwodowych w Gdańsku często pracuję z klientami jeszcze na etapie przedsądowym, pomagając wynegocjować warunki rozstania, zanim pozew w ogóle trafi do sądu. Taki scenariusz bywa korzystny dla obu stron, ponieważ  pozwala uniknąć wielomiesięcznego i kosztownego procesu.

Przesłanki rozwodu — co musi ustalić sąd?

Sąd Okręgowy w Gdańsku może orzec rozwód jedynie wtedy, gdy stwierdzi, że nastąpił zupełny i trwały rozkład pożycia małżeńskiego. Zupełność rozkładu oznacza zerwanie wszystkich trzech więzi charakteryzujących małżeństwo: więzi uczuciowej (duchowej), fizycznej (intymnej) i gospodarczej. Trwałość rozkładu definiuje się jako okoliczność, w której nie ma perspektywy na powrót małżonków do wspólnego życia.

W praktyce sądy skupiają się na sprawdzeniu, czy małżonkowie zamieszkują osobno, czy prowadzą oddzielne gospodarstwa domowe i czy ustała między nimi więź emocjonalna i fizyczna. Jeśli małżonkowie nadal mieszkają razem, ale wykazują, że prowadzą równoległe, oddzielne życia, sąd może uznać, że rozkład pożycia nastąpił mimo wspólnego miejsca zamieszkania.

Nawet gdy rozkład pożycia jest zupełny i trwały, sąd odmówi rozwodu, jeżeli wskutek niego miałoby ucierpieć dobro wspólnych małoletnich dzieci albo jeżeli z innych względów rozwód byłby sprzeczny z zasadami współżycia społecznego. Przesłanki negatywne stosowane są w rzeczywistości rzadko, ale przygotowując się do postępowania rozwodowego, warto wziąć je pod uwagę.

Rozwód z orzekaniem o winie czy bez- co wybrać?

To jedno z najważniejszych pytań, jakie słyszę od klientów na pierwszej konsultacji w sprawie rozwodowej, i jest to w pełni zrozumiałe, biorąc pod uwagę konsekwencje w zakresie obowiązku alimentacyjnego między byłymi małżonkami oraz emocje, które są wywołane takim postępowaniem w sądzie.

Rozwód za porozumieniem stron — bez orzekania o winie

Jeżeli obie strony zgodnie wnoszą o zaniechanie orzekania o winie, rozwód trwa dużo krócej i często kończy się na jednej lub maksymalnie dwóch rozprawach; krótszy czas trwania postępowania wynika z braku konieczności przesłuchiwania świadków oraz przedstawiania materiału dowodowego dokumentującego zawinione zachowanie. Po orzeczeniu rozwodu bez orzekania o winie w świetle prawa żaden z małżonków nie ponosi winy za rozpad małżeństwa. Obowiązek alimentacyjny między rozwiedzionymi małżonkami jest wówczas ograniczony, ponieważ jeden małżonek może żądać alimentów od drugiego tylko wtedy, gdy znajduje się w niedostatku, czyli w sytuacji, w której  oznacza sytuację, w której strona domagająca się wsparcia nie jest w stanie samodzielnie zaspokoić swoich podstawowych potrzeb życiowych. Więcej o tej ścieżce opisuję na podstronie o szybkim rozwodzie bez orzekania o winie

Rozwód z wyłącznej winy jednego małżonka

Jeśli jeden z małżonków ponosi wyłączną winę za rozkład pożycia, drugi małżonek zyskuje prawo do złożenia wniosku o alimenty nawet wtedy, gdy nie znajduje się w niedostatku; wystarczy, że rozwód powoduje istotne pogorszenie jego sytuacji materialnej. W sprawach rozwodowych w Gdańsku orzeczenie wyłącznej winy wymaga jednak przedstawienia materiału dowodowego złożonego z zeznań świadków, korespondencji, dokumentacji medycznej i trwa znacznie dłużej niż rozwód za porozumieniem stron.

Rozwód z winy obu stron

Sąd może też ustalić, że oboje małżonkowie ponoszą winę za rozkład pożycia. Wówczas skutki alimentacyjne są takie same jak przy braku orzekania o winie, czyli przysługują tylko w razie niedostatku.

Z mojego doświadczenia wynika jednak, że w wielu sprawach, gdzie jedna strona domaga się orzeczenia wyłącznej winy drugiej, sąd orzeka winę obu stron, zważywszy na to, że zachowanie obu małżonków przyczyniło się do rozpadu małżeństwa.

Szczegółowo o przyczynach, dowodzeniu i konsekwencjach orzeczenia winy piszę w artykule o rozwodzie z orzeczeniem o winie.

Rozwód pozasądowy- nowa procedura

Choć w ubiegłym roku Ministerstwo Sprawiedliwości przygotowywało nowelizację Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, która z założenia umożliwiałaby rozwód bez sądu, przed kierownikiem urzędu stanu cywilnego, to ustawa ta została zawetowana 30 kwietnia 2026 roku. Procedura miała być dostępna wyłącznie dla małżeństw, które nie mają wspólnych małoletnich dzieci, zgodnie chcieliby się rozwieść i nie żądaliby orzekania o winie. Projekt przewidywał dwa etapy: złożenie dobrowolnych oświadczeń przed kierownikiem USC, a po upływie okresu refleksji osobiste stawiennictwo i podtrzymanie woli rozwodu. Koszty miały wynosić 600 zł za oba etapy. Szczegóły opisuję na osobnej podstronie, jednak warto podkreślić, że w związku z wetem prezydenta nie należy się spodziewać powstania takiej instytucji w najbliższej przyszłości.

Jak wygląda sprawa rozwodowa w Sądzie Okręgowym w Gdańsku?

Sprawy rozwodowe w Gdańsku prowadzi Sąd Okręgowy w Gdańsku, II Wydział Cywilny, z siedzibą przy ul. Nowe Ogrody 30/34 (wejście również od ul. 3 Maja 9A). Sąd jest właściwy dla wszystkich spraw rozwodowych, w których ostatnie wspólne miejsce zamieszkania małżonków znajdowało się w okręgu Sądu Okręgowego w Gdańsku, co obejmuje Gdańsk, Gdynię, Sopot, Rumię, Wejherowo, Tczew, Starogard Gdański i inne miejscowości w regionie.

Pierwsza rozprawa przed sądem wiąże się przede wszystkim z przesłuchaniem obu stron i analizą przyczyn rozkładu pożycia, sytuacji mieszkaniowej, zawodowej i finansowej małżonków. Ponadto sąd ocenia sytuację wspólnych małoletnich dzieci- ich potrzeby, relacje z rodzicami i dotychczasowy sposób opieki.

Jeśli rozwód odbywa się za porozumieniem stron, które nadto przedstawiają zgodne stanowisko w kwestii kontaktów z dziećmi, alimentacji oraz władzy rodzicielskiej, sąd może wydać wyrok już po pierwszej rozprawie. Niemniej, w sprawach spornych obejmujących orzekanie o winie, przesłuchiwanie świadków czy analizę materiału dowodowego, postępowanie trwa dłużej.

Wiele klientów zadaje mi także pytanie, ile trwa rozwód w Gdańsku.

Z mojego doświadczenia wynika, że rozwód za porozumieniem stron trwa zazwyczaj 5-12 miesięcy od złożenia pozwu do wyroku, zaś rozwód z orzekaniem o winie– od 12 miesięcy, a w sprawach szczególnie spornych może się to wydłużyć nawet do kilku lat. Na czas postępowania wpływają przede wszystkim obciążenie sądu, liczba wyznaczonych świadków i ewentualna konieczność zasięgnięcia opinii Opiniodawczego Zespołu Sądowych Specjalistów (OZSS) w sprawach dotyczących małoletnich dzieci.

Pozew o rozwód w Gdańsku- jak go przygotować?

Pozew o rozwód składa się do Sądu Okręgowego w Gdańsku i musi zawierać kilka obowiązkowych elementów. Przede wszystkim: oznaczenie stron (imiona, nazwiska, numery PESEL, adresy zamieszkania), oznaczenie sądu, a także określenie żądania (czy powód domaga się orzeczenia o winie, jaki proponuje sposób sprawowania władzy rodzicielskiej, kontaktów z dziećmi i wysokość alimentów). Do pozwu należy również załączyć skrócony odpis aktu małżeństwa, skrócone odpisy aktów urodzenia wspólnych dzieci, dowód uiszczenia opłaty sądowej oraz dokumenty potwierdzające twierdzenia zawarte w pozwie.

Opłata od pozwu o rozwód w Gdańsku jest stała i wynosi 600 zł. Jeśli sąd orzeknie rozwód na zgodny wniosek stron bez orzekania o winie, zwróci powodowi połowę opłaty (300 zł). Ponadto, warto nadmienić, że w wypadku posiadania przez stronę adwokata, konieczne jest uiszczenie opłaty skarbowej w wysokości 17 zł.

Istnieje także możliwość złożenia wniosku o zwolnienie z kosztów sądowych.

Dopuszczalne jest również samodzielne napisanie pozwu, jednak należy mieć na uwadze, że błędy w pozwie, choć drobne, takie jak brak wymaganych załączników, nieprecyzyjne określenie żądania, pominięcie wniosku o zabezpieczenie alimentów, prowadzą do zwrotu pisma lub wydłużenia postępowania. Przygotowanie pozwu przez adwokata pozwala więc uniknąć ewentualnych problemów i w konsekwencji wydłużenia postępowania.

Dzieci w sprawie rozwodowej — władza rodzicielska i kontakty

Jeżeli małżonkowie mają wspólne małoletnie dzieci, sąd orzekający o rozwodzie automatycznie rozstrzyga także władzy rodzicielskiej, kontaktach z dzieckiem i alimentach. To często najbardziej emocjonalna część sprawy. To właśnie ten element budzi najwięcej emocji wśród klientów, dlatego w mojej kancelarii dokładam wszelkich starań, by ustalenia dotyczące dzieci były zawarte w wyniku porozumienia rodziców. Przedstawienie gotowej koncepcji dotyczącej sprawowania opieki nad dziećmi najczęściej okazuje się najbardziej skuteczne.

Coraz częściej sądy w Gdańsku orzekają opiekę naprzemienną, przy której dziecko zamieszkuje na zmianę z każdym z rodziców. Warunkiem jest bliskość miejsc zamieszkania rodziców i ich zdolność do współpracy w sprawach dotyczących dziecka. W pozostałych przypadkach sąd ustala miejsce zamieszkania dziecka przy jednym z rodziców, a drugiemu wyznacza kontakty w postaci, na przykład, cotygodniowych spotkań, co drugi weekend, części wakacji i świąt. Szczegółowe informacje o ustalaniu kontaktów znajdą Państwo na podstronie ustalenie kontaktów z dzieckiem.

Ostatecznie, warto podkreślić, że jeśli istnieją uzasadnione obawy, że powierzenie władzy rodzicielskiej jednemu z rodziców zagraża dobru dziecka, sąd może ją ograniczyć lub, w skrajnych przypadkach, pozbawić. Zagadnienia te opisuję na osobnych podstronach: ograniczenie władzy rodzicielskiej i pozbawienie władzy rodzicielskiej.

Alimenty i podział majątku w sprawie rozwodowej

Orzekając o rozwodzie, sąd rozstrzygnie także o alimentach na wspólne małoletnie dzieci, których wysokość zależy od uzasadnionych potrzeb dziecka i możliwości zarobkowych zobowiązanego rodzica. Szczegółowo zagadnienie alimentów opisuję na podstronie sprawy o alimenty. Warto jednak dodać, że jeszcze przed wydaniem wyroku rozwodowego, a w trakcie trwania postępowania, można uzyskać zabezpieczenie alimentów; sąd na wniosek strony ustala tymczasową kwotę alimentów. Należy podkreślić, że owe zabezpieczenie działa ze skutkiem natychmiastowym, więc warto rozważyć taki wniosek, szczególnie gdy przewidujemy, że postępowanie rozwodowe będzie trwało długo.

Alimenty między byłymi małżonkami są kwestią odrębną, o której wspominam w sekcji dotyczącej orzekania o winie. Małżonek niewinny może żądać alimentów od małżonka wyłącznie winnego, nawet jeśli nie znajduje się w niedostatku. Przy braku orzeczenia o winie alimenty przysługują tylko w razie niedostatku.

Podział majątku wspólnego może odbyć się razem z wyrokiem rozwodowym, ale tylko na zgodny wniosek obu stron i pod warunkiem, że nie spowoduje to nadmiernego wydłużenia postępowania. W praktyce dochodzi do tego rzadko, bowiem większość podziałów majątkowych odbywa się w odrębnym postępowaniu po prawomocnym orzeczeniu rozwodu. Zagadnienie to opisuję na podstronie podział majątku po rozwodzie.

Ile kosztuje rozwód w Gdańsku?

Podstawowy koszt to opłata od pozwu 600 zł (zwrot 300 zł przy rozwodzie bez orzekania o winie), opłata skarbowa od pełnomocnictwa 17 zł oraz wynagrodzenie adwokata. Orientacyjne stawki za prowadzenie sprawy rozwodowej w mojej kancelarii zaczynają się od 4000 zł za rozwód za porozumieniem stron. Pełne zestawienie kosztów rozwodu, w tym kosztów dodatkowych (w postaci biegłych, mediacji, postępowania zabezpieczającego), opisuję w artykule ile kosztuje rozwód w 2026 roku. Szczegółowy cennik usług kancelarii dostępny jest na osobnej podstronie.

Najczęstsze pytania o rozwód w Gdańsku

Ile trwa rozwód w Sądzie Okręgowym w Gdańsku?

Rozwód za porozumieniem stron trwa zazwyczaj 5-12 miesięcy od złożenia pozwu do wyroku. Rozwód z orzekaniem o winie trwa od 12 miesięcy, a w sprawach szczególnie spornych może trwać nawet kilka lat. Na całkowity czas wpływają obciążenie sądu, liczba świadków i ewentualna konieczność opinii biegłych w sprawach dotyczących dzieci.

Czy mogę się rozwieść bez adwokata?

Udział pełnomocnika w sprawie rozwodowej, zgodnie z obowiązującym prawem, nigdy nie jest obowiązkowy. W prostych sprawach bez orzekania o winie, bez dzieci, strona może działać samodzielnie. Pomoc adwokata od rozwodów w Gdańsku jest natomiast bardzo wskazana, gdy sprawa jest sporna, gdy w grę wchodzą kwestie opieki nad dziećmi lub podział majątku, albo gdy druga strona ma pełnomocnika. Dobry pełnomocnik to gwarancja braku błędów formalnych, które nie przedłużą całego postępowania.

Czym różni się rozwód za porozumieniem stron od rozwodu z orzekaniem o winie?

Rozwód za porozumieniem stron jest szybszy (5-12 miesięcy) i tańszy. Sąd nie przeprowadza oceny, kto doprowadził do rozpadu małżeństwa, a alimenty między małżonkami przysługują tylko w razie niedostatku. Rozwód z orzekaniem o winie trwa dłużej i wymaga zebrania rzetelnych dowodów, ale daje małżonkowi niewinnemu prawo do alimentów nawet bez niedostatku.

Czy mogę się rozwieść bez chodzenia do sądu?

Obecnie rozwód w Polsce wymaga postępowania sądowego- osobiste stawiennictwo na przesłuchaniu jest obowiązkowe. Zważywszy na prezydenckie weto, w 2026 roku nie wejdzie w życie ustawa przygotowana przez Ministerstwo Sprawiedliwości, pozwalająca na rozwód w Urzędzie Stanu Cywilnego, o której więcej na podstronie o rozwodzie pozasądowym.

Kto dostaje opiekę nad dziećmi po rozwodzie?

Sąd orzeka o władzy rodzicielskiej, kierując się dobrem dziecka. Obecnie coraz częściej udaje nam się uzyskiwać orzeczenia w których orzekana jest opieka naprzemienna, ale możliwe jest też powierzenie władzy rodzicielskiej jednemu z rodziców z ograniczeniem jej drugiemu. Często najbardziej korzystnym rozwiązaniem jest przygotowanie wspólnego projektu opieki nad dziećmi, który sąd zazwyczaj akceptuje.

Czy mediacja przed rozwodem jest obowiązkowa?

Mediacja nie jest obowiązkowa- aby sąd skierował strony do mediacji, wymagana jest ich zgoda. W pozwie należy jedynie podać, czy małżonkowie podjęli próbę pozasądowego rozwiązania sporu. W praktyce mediacja okazuje się najczęściej skuteczna w sprawach związanych z opieką nad dziećmi.

Co daje rozwód z wyłącznej winy drugiego małżonka?

Główna korzyść to prawo do alimentów od byłego małżonka nawet bez znajdowania się w niedostatku, bowiem wystarczające jest, by rozwód powodował istotne pogorszenie sytuacji materialnej małżonka niewinnego. Nadto, obowiązek alimentacyjny nie wygasa po 5 latach (w przeciwieństwie do sytuacji, gdy winę ponoszą oboje lub nikt).

Czy podział majątku odbywa się w sprawie rozwodowej?

Może, ale tylko na zgodny wniosek obu stron i pod warunkiem, że nie przedłuży postępowania. W praktyce Sąd Okręgowy w Gdańsku rzadko dzieli majątek w wyroku orzekającym rozwód i zwykle podział przeprowadza się po rozwodzie w osobnym postępowaniu.

Jak wygląda pierwsza konsultacja z adwokatem rozwodowym?

Na pierwszym spotkaniu w mojej kancelarii analizuję sytuację klienta: przyczyny rozkładu pożycia, kwestię dzieci, majątku i oczekiwania co do wyniku sprawy. Konsultacja trwa ok. godziny. W ramach konsultacji klient otrzymuje ocenę szans, propozycję strategii i informację o kosztach. Spotkanie może odbyć się osobiście w kancelarii w Gdańsku lub zdalnie.

Adwokat rozwód Gdańsk- podsumowanie

Sprawy rozwodowe w Gdańsku prowadzę od początku istnienia mojej kancelarii. Reprezentuję klientów z Gdańska, Gdyni, Sopotu, Rumi, Wejherowa, Tczewa i całego regionu przed Sądem Okręgowym w Gdańsku. Pomagam w przygotowaniu pozwu o rozwód, negocjuję warunki porozumienia między małżonkami, reprezentuję na rozprawach i doradzam w kwestiach alimentów, opieki nad dziećmi i podziału majątku. Jeżeli stoją Państwo przed decyzją o rozwodzie i szukają prawnika od rozwodów w Gdańsku, zapraszam do kontaktu.

Artykuł Adwokat rozwód Gdańsk – prawnik rozwód Gdańsk, pozew o rozwód pochodzi z serwisu Adwokat Gdańsk, Prawnik - Kancelaria Adwokacka Dawid Suszyński.