Zniesławienie i pomówienie (art. 212 KK). Pomoc pokrzywdzonemu i obrona niesłusznie oskarżonego
Zniesławienie i pomówienie (art. 212 KK). Pomoc pokrzywdzonemu i obrona niesłusznie oskarżonego
Zniesławienie i pomówienie (art. 212 KK) – pomoc pokrzywdzonemu oraz obrona oskarżonego. Adwokat w Gdańsku od spraw karnych.
Pięć najważniejszych informacji o zniesławieniu i pomówieniu:
- Zniesławienie i pomówienie to dwie nazwy tego samego przestępstwa z art. 212 § 1 KK. W języku ustawy używane jest słowo „pomówienie”, w orzecznictwie i praktyce zamiennie „zniesławienie”. Polega na pomawianiu innej osoby, grupy osób, instytucji, osoby prawnej albo jednostki organizacyjnej o takie postępowanie lub właściwości, które mogą poniżyć ją w opinii publicznej albo narazić na utratę zaufania potrzebnego dla danego stanowiska, zawodu lub rodzaju działalności.
- Kara za zniesławienie z art. 212 § 1 KK: to grzywna albo kara ograniczenia wolności. W typie kwalifikowanym (czyli zniesławienie za pomocą środków masowego komunikowania, w tym Internetu) z art. 212 § 2 KK to: grzywna, ograniczenie wolności albo nawet pozbawienie wolności do roku. W każdym przypadku Sąd może orzec nawiązkę na rzecz pokrzywdzonego, Polskiego Czerwonego Krzyża lub na inny cel społeczny.
- Ściganie następuje z oskarżenia prywatnego. Pokrzywdzony samodzielnie składa na policji pisemną bądź ustną skargę bądź wnosi prywatny akt oskarżenia bezpośrednio do sądu. Nie ma w tym przypadku klasycznego śledztwa prokuratorskiego. Termin: karalność przestępstwa ściganego z oskarżenia prywatnego ustaje z upływem roku od czasu, gdy pokrzywdzony dowiedział się o osobie sprawcy przestępstwa, nie później jednak niż z upływem 3 lat od czasu jego popełnienia (art. 101 § 2 KK).
- Nie każde negatywne zdanie o kimś to zniesławienie. Kluczowe znamię to zdolność pomówienia do poniżenia w opinii publicznej albo do utraty zaufania. Krytyka ogólna, negatywna opinia oparta na faktach albo wypowiedź w interesie społecznym mogą korzystać z kontratypów z art. 213 KK § 1 i art. 213 § 2 KK (tzw. dowód prawdy).
- W naszej Kancelarii reprezentujemy Klientów w sprawach o zniesławienie po obu stronach. Reprezentujemy pokrzywdzonych przygotowujących prywatny akt oskarżenia i dochodzących odszkodowania oraz osoby niesłusznie oskarżone o pomówienie. Należy pamiętać, iż pomimo iż mamy do czynienia z trybem prywatnoskargowym, w przypadku skazania za to przestępstwo – wpis zawsze pojawi się w Krajowym Rejestrzwe Karnym.
Konsultacja w naszej kancelarii w Gdańsku kosztuje 450 zł za 60 minut spotkania, zarówno stacjonarnie, jak i zdalnie (online bądź telefonicznie).
Aktualny stan prawa. Zniesławienie w internecine. Orzecznictwo.
Podstawa prawna zniesławienia (art. 212 KK), jak i znieważenia (art. 216 KK) pozostaje stabilna od lat, ale realia stosowania przepisów bardzo się zmieniły przez ostatnią dekadę. Zdecydowana większość spraw o zniesławienie, które trafiają obecnie do sądów, dotyczą wypowiedzi w internecie: postów w mediach społecznościowych, komentarzy pod artykułami, wpisów na forach branżowych, recenzji Google Business i wpisów na grupach lokalnych.
Trybunał Konstytucyjny w wyroku z 30 października 2006 r. (P 10/06) potwierdził konstytucyjność karnej ochrony czci, a Sąd Najwyższy w wyrokach z lat 2020-2024 dopracował granicę między zniesławieniem a tak zwaną dozwoloną krytyką, którą można posługiwać się w ramach interesu publicznego. Istotą jest uznanie w/w sądów, że wolność słowa i wolność prasy nie mają charakteru absolutnego – ograniczenia są dopuszczalne, jeśli spełniają test proporcjonalności z art. 31 ust. 3 Konstytucji. Karalność zniesławienia chroni godność człowieka, cześć i dobre imię (art. 47 Konstytucji), a te wartości mogą w kolizji z wolnością słowa mieć pierwszeństwo.
W praktyce zaś sądy (w tym sądy pomorskie i lokalne) coraz częściej sięgają po instytucję warunkowego umorzenia postępowania (art. 66 KK) w szczególności w prostszych sprawach o zniesławienie internetowe, jeżeli sprawca usunął sporne wpisy i przeprosił pokrzywdzonego. Ostatnie lata przyniosły wzmocnienie ochrony danych osobowych, co ma bezpośredni wpływ na sprawy o zniesławienie w sieci, sądy wymagają dziś od pokrzywdzonego lepszego udokumentowania samej wypowiedzi (screen, zabezpieczenie danych u operatora), zanim rozpoczną postępowanie.
Sytuacje, w których zgłaszają się do nas Klienci
Jedna z naszych Klientek prowadziła gabinet lekarski w Gdańsku i po odmowie zabiegu jednej z pacjentek znalazła serię negatywnych opinii na profilu Google Business i grupie facebookowej, w których pacjentka publicznie zarzucała jej brak kwalifikacji i „narażanie zdrowia Klientów”.
Inny Klient został wezwany do sądu jako oskarżony w sprawie o zniesławienie, którą wniosła przeciwko niemu była wspólniczka po sporze o rozliczenia w spółce, choć jego zdaniem jego wypowiedzi na LinkedInie mieściły się w granicach dozwolonej krytyki działań biznesowych.
W zupełnie innym przypadku Klient dowiedział się o serii pomówień w środowisku zawodowym w Trójmieście, które zaczęły wpływać na jego relacje z Klientami i kontrahentami.
Trzy różne perspektywy, jedna wspólna kategoria sprawy: zniesławienie i pomówienie z art. 212 KK.
Kiedy do nas zadzwonić?
Jeżeli jesteś pokrzywdzonym i ktoś publicznie rozpowszechnia o Tobie nieprawdziwe informacje w internecie, w środowisku zawodowym albo w kręgu towarzyskim, pierwszy krok to zabezpieczenie dowodów. Np. screen ekranu z widoczną datą i adresem URL, notarialne poświadczenie strony internetowej, zabezpieczenie danych u operatora, zeznania świadków. Zajmujemy się kompleksowym przygotowaniem prywatnego aktu oskarżenia, reprezentujemy Cię w sądzie i pomagamy dochodzić należnego odszkodowania oraz zadośćuczynienia.
Jeżeli zaś otrzymałeś wezwanie do sądu w charakterze oskarżonego w sprawie o zniesławienie, radzimy abyś nie działał pod wpływem emocji i bez konsultacji z adwokatem. Jako Kancelaria profesjonalnie przeanalizujemy wypowiedź, którą kwestionuje pokrzywdzony, sprawdzimy jej kontekst, znaczenie w konkretnym środowisku, oraz ustalimy czy zachodzą warunki do uznania, iż działanie podjęto w ramach kontratypu (prawdziwości pomówienia) z art. 213 KK.
Jeżeli dopiero rozważasz publikację treści, która może być odebrana jako zniesławiająca (negatywna opinia o firmie, recenzja usług, wpis o byłym pracodawcy, artykuł zawierający krytykę), warto skonsultować się przed taką publikacją. Prewencja jest zawsze lepszą opcją niż obrona w postępowaniu karnym po wpłynięciu prywatnego aktu oskarżenia do sądu.
Art. 212 KK, znamiona przestępstwa.
Zniesławienie, potocznie nazywane pomówieniem, uregulowane jest w art. 212 Kodeksu karnego. Zgodnie z art. 212 § 1 KK „kto pomawia inną osobę, grupę osób, instytucję, osobę prawną lub jednostkę organizacyjną nie mającą osobowości prawnej o takie postępowanie lub właściwości, które mogą poniżyć ją w opinii publicznej lub narazić na utratę zaufania potrzebnego dla danego stanowiska, zawodu lub rodzaju działalności, podlega grzywnie albo karze ograniczenia wolności”. Definicja jest szeroka i obejmuje zarówno wypowiedzi ustne, jak i pisemne, publikacje prasowe, wpisy internetowe, wiadomości w komunikatorach, jak i publiczne wystąpienia.
Cztery zasadnicze znamiona zniesławienia. Po pierwsze, musi wystąpić samo pomówienie, czyli przypisanie innemu podmiotowi/ osobie określonego postępowania albo właściwości. Po drugie, treść pomówienia może doprowadzić do poniżenia rej osoby w opinii publicznej albo do utraty zaufania potrzebnego dla danego stanowiska, zawodu lub rodzaju działalności. Trzecie znamię to umyślność sprawcy. Po czwarte, pomówienie musi zostać uzewnętrznione i dotrzeć do osoby trzeciej. Wypowiedź w cztery oczy do pokrzywdzonego nie realizuje znamion art. 212 KK (może natomiast realizować znamiona znieważenia z art. 216 KK).
Sprawca zniesławienia nie musi personalnie znać pokrzywdzonego ani mieć wobec niego złych intencji w rozumieniu potocznym. Wystarczy, że świadomie rozpowszechnia informację o określonej treści i ma świadomość, że ta informacja może poniżyć osobę, której dotyczy.
Różnica pomiędzy zniesławieniem, pomówieniem a znieważeniem.
Zniesławienie oraz pomówienie dotyczą jednego przestępstwa czyli art. 212 § 1 KK. Fraza Pomówienie i zniesławienie to synonimy. Kodeks karny używa słowa „pomawia” w art. 212 § 1 KK, ale w praktyce sądowej, w orzecznictwie i w mediach zamiennie funkcjonuje termin „zniesławienie”. Nie ma między nimi żadnej prawnej różnicy.
Zupełnie inaczej wygląda kwestia wyrażeń: zniesławienie a znieważenie. Relacja między zniesławieniem (art. 212 KK) a znieważeniem (art. 216 KK) różni się w kluczowym punkcie. Znieważenie to obraza czci osoby, zwykle w formie obelgi, wulgaryzmu, pogardliwego określenia. Zniesławienie dotyczy treści merytorycznej (przypisanie postępowania albo właściwości mogących poniżyć), znieważenie dotyczy zaś formy wypowiedzi (obraźliwy charakter samego sposobu wyrażenia). Znieważenie z art. 216 KK zagrożone jest grzywną albo karą ograniczenia wolności; a w kwalifikowanej formie (podobnie jak zniesławienie) za pomocą środków masowego komunikowania: grzywną, ograniczeniem wolności albo pozbawieniem wolności do roku.
W praktyce ta sama wypowiedź może stanowić zarówno zniesławienie, jak i znieważenie. Nazwanie kogoś publicznie „oszustem” bez podstaw faktycznych może być jednocześnie zniesławieniem (bo przypisuje postępowanie, które może poniżyć) i znieważeniem (bo używa obraźliwego określenia). W takich sprawach obrońca musi analizować oba przepisy niezależnie.
Trzecim pokrewnym przepisem jest art. 190 KK (groźba karalna) i art. 190a KK (uporczywe nękanie, stalking). Groźba nie dotyczy czci, tylko zapowiedzi popełnienia przestępstwa na szkodę adresata. To zupełnie inne przestępstwo, choć bywa łączone ze zniesławieniem w jednym postępowaniu.
Zniesławienie kwalifikowane. Art. 212 § 2 KK i środki masowego komunikowania
Art. 212 § 2 KK przewiduje kwalifikowany typ zniesławienia, jeżeli sprawca dopuszcza się czynu za pomocą środków masowego komunikowania. Kara podnosi się wtedy z grzywny lub ograniczenia wolności do trzech możliwości: grzywna, kara ograniczenia wolności albo kara pozbawienia wolności do roku. Do środków masowego komunikowania zalicza się dziś przede wszystkim media społecznościowe (Facebook, Instagram, X, LinkedIn, TikTok), portale informacyjne, blogi, fora dyskusyjne, komentarze pod artykułami, recenzje Google Business, wpisy w grupach lokalnych.
Kwalifikowany typ ma znaczenie zarówno dla pokrzywdzonego (surowsza kara, silniejsza pozycja procesowa), jak i dla oskarżonego (możliwość orzeczenia pozbawienia wolności). Dominującą dziś kategorią spraw z art. 212 KK jest zniesławienie internetowe.
Kara za popełnienie przestępstwa zniesławienia.
Kara za zniesławienie z art. 212 § 1 KK to grzywna albo kara ograniczenia wolności. Grzywna ustalana jest w stawkach dziennych, od 10 do 540 stawek, przy czym stawka dzienna wynosi od 10 zł do 2000 zł. Realny wymiar grzywny w sprawach o zniesławienie w praktyce sądów to zwykle od 2000 zł do kilkunastu tysięcy złotych, choć w poważnych sprawach potrafi być wyższy. Ograniczenie wolności to praca społecznie użyteczna w wymiarze od 20 do 40 godzin miesięcznie, na okres od miesiąca do 2 lat.
Kara za zniesławienie w formie kwalifikowanej z art. 212 § 2 KK to grzywna, ograniczenie wolności albo pozbawienie wolności do roku. Kara pozbawienia wolności orzekana jest jedynie w najcięższych i skrajnych przypadkach, a nawet I wtedy zazwyczaj z dobrodziejstwem w postaci warunkowego zawieszeniem jej wykonania (art. 69 KK).
W przypadku wydania wyroku skazującego, niezależnie od wymierzonej kary, wpis o skazaniu zostaje zawsze odnotowany w Krajowym Rejestrze Karnym.
Wyjątkiem byłby jedynie wyrok warunkowo umarzający postępowanie karne.
Obok kary zasadniczej sąd może orzec nawiązkę na rzecz pokrzywdzonego, na rzecz Polskiego Czerwonego Krzyża lub na inny cel społeczny (art. 212 § 3 KK, art. 216 § 4 KK). Nawiązka jest szczególnie istotna dla pokrzywdzonego, bo daje realne zadośćuczynienie finansowe niezależnie od odrębnego procesu cywilnego o zadośćuczynienie bądź odszkodowanie.
Zniesławienie w internecie. Największa kategoria spraw z art. 212 KK
Zniesławienie w internecie to obecnie najczęstsza forma pomówienia trafiająca do sądów rejonowych w Gdańsku. Charakter medium (publiczność, trwałość zapisu, szybkość rozprzestrzeniania) sprawia, że skutki są często poważniejsze niż przy wypowiedziach ustnych. Jednocześnie internet daje dowodowe wsparcie, którego nie było przed erą cyfrową.
Typowe przykłady zniesławienia w internecie: negatywna recenzja na Google Business zarzucająca przedsiębiorcy oszustwo bez podstaw faktycznych, wpis na grupie facebookowej „Wypadki Trójmiasto” z pomówieniem konkretnej osoby o spowodowanie wypadku, komentarz pod artykułem prasowym przypisujący rozmówcy popełnienie przestępstwa, wpis na forum branżowym oskarżający konkurenta o oszustwa podatkowe, wiadomość na grupowym czacie WhatsApp z pomówieniem członka wspólnoty mieszkaniowej.
Kluczowe znaczenie ma zabezpieczenie dowodu, szczególnie w postępowaniach dotyczących wpisów sieciowych. Screen ekranu bez metadanych bywa kwestionowany. Rekomendujemy notarialne poświadczenie strony internetowej (protokół notarialny „stwierdzenia treści strony internetowej”).
Przykłady zniesławienia. Sytuacje z życia i miejsca pracy
Klasyczne zniesławienie przykłady z naszej praktyki:
Zniesławienie w pracy. Były pracownik napisał o poprzednim pracodawcy w social mediach, że „okrada pracowników” i „nie płaci wynagrodzeń”. Nawet jeżeli istniał spór o wynagrodzenie, taka wypowiedź bez podstaw faktycznych i bez wyroku sądu pracy realizuje znamiona art. 212 KK. Pomówienie w pracy dotyczy również sytuacji odwrotnej: pracodawca lub przełożony publicznie przypisuje pracownikowi kradzież mienia firmowego bez postępowania karnego.
Pomówienie w środowisku zawodowym. Konkurent w tej samej branży rozpowszechnia informacje o nieprawidłowościach w drugiej firmie na forach branżowych, w prywatnych rozmowach z Klientami, na LinkedInie. Zdolność takich wypowiedzi do „utraty zaufania potrzebnego dla danego rodzaju działalności” jest kluczowym znamieniem, na którym opiera się skarga prywatna.
Konflikty rodzinne i sąsiedzkie. Zniesławienia w tej kategorii zdarzają się w formie plotek, wpisów na grupach osiedlowych. Choć skala jest mniejsza, kwalifikacja z art. 212 KK jest ta sama.
Niesłuszne oskarżenie o pomówienie. Trzecia często spotykana sytuacja: Klient dostaje prywatny akt oskarżenia, choć jego wypowiedź mieściła się w granicach dozwolonej krytyki. Recenzja produktu, komentarz pod artykułem, krytyka publicznej działalności – to nie zawsze zniesławienie , nie każda negatywna wypowiedź wypełnia znamiona tego przestępstwa.
Prywatny akt oskarżenia.
Zniesławienie z art. 212 KK i znieważenie z art. 216 KK są przestępstwami ściganymi z oskarżenia prywatnego (art. 212 § 4 KK, art. 216 § 5 KK). Oznacza to, że nie ma klasycznego śledztwa prokuratorskiego. Pokrzywdzony sam wnosi prywatny akt oskarżenia do sądu rejonowego właściwego dla miejsca popełnienia czynu.
Przepis art. 487 k.p.k. wskauje, iż prywatny akt oskarżenia może ograniczyć się do oznaczenia osoby oskarżonego, zarzucanego mu czynu oraz wskazania dowodów, na których opiera się oskarżenie. Niemniej jednak warto aby zawierał również opis czynu z podaniem czasu, miejsca, sposobu i skutków jego popełnienia. Opłata sądowa od prywatnego aktu oskarżenia wynosi 1000 zł. Sąd wyznacza posiedzenie pojednawcze, na którym strony mogą zawrzeć ugodę. Jeżeli pojednanie nie dojdzie do skutku, sprawa trafia na rozprawę.
Prywatny akt oskarżenia to pismo procesowe wymagające precyzji. Błędne oznaczenie oskarżonego, nieprecyzyjny opis czynu, brak wskazania dowodów, niedotrzymanie terminu 1 roku od dnia, w którym pokrzywdzony dowiedział się o osobie sprawcy, każdy z tych błędów może zamknąć drogę do postępowania. Rekomendujemy zatem sporządzenie prywatnego aktu oskarżenia przez adwokata.
Jak udowodnić zniesławienie. Dowody i strategia
Ciężar dowodu w sprawie o zniesławienie spoczywa na pokrzywdzonym (oskarżycielu prywatnym). Musi wykazać, że wypowiedź miała miejsce, że pochodzi od oskarżonego, że dotarła do osób trzecich i że miała zdolność do poniżenia w opinii publicznej albo utraty zaufania.
Typowe dowody w sprawach o zniesławienie: screen ekranu z widoczną datą, adresem URL, nazwą użytkownika, komentarzem; protokół notarialny poświadczenia treści strony internetowej; zeznania świadków, którzy odbierali wypowiedź; korespondencja SMS albo email; nagrania wypowiedzi ustnych (co jest legalne, jeżeli nagrywa uczestnik rozmowy). W jednej ze spraw sądowych w SR Gdańsk-Południe kluczowym dowodem okazała się seria e-maili wysłanych przez oskarżonego do Klientów pokrzywdzonego przedsiębiorcy, w których jednoznacznie przypisywał mu oszustwa podatkowe bez podstaw faktycznych.
Obrona po stronie oskarżonego opiera się często na kontratypach z art. 213 KK § 1 i 2. Przepis ten przewiduje, że nie ma przestępstwa, jeżeli zarzut uczyniony niepublicznie jest prawdziwy. § 2 przewiduje, że nie popełnia przestępstwa, kto publicznie podnosi lub rozgłasza prawdziwy zarzut dotyczący postępowania osoby pełniącej funkcję publiczną albo służący obronie społecznie uzasadnionego interesu – jeżeli zarzut dotyczy życia prywatnego lub rodzinnego, dowód prawdy może być przeprowadzony tylko wtedy, gdy zarzut ma zapobiec niebezpieczeństwu dla życia lub zdrowia człowieka albo demoralizacji małoletniego.Wykazanie prawdziwości zarzutu (dowód prawdy) albo interesu publicznego to najsilniejsze pola obrony w sprawie o pomówienie.
Odszkodowanie i zadośćuczynienie za zniesławienie
Odszkodowanie za zniesławienie i zadośćuczynienie to dwie osobne ścieżki, którymi pokrzywdzony w sprawie o zniesławienie może dochodzić rekompensaty finansowej. Pierwsza to nawiązka orzekana w postępowaniu karnym (art. 212 § 3 KK) na rzecz pokrzywdzonego, Polskiego Czerwonego Krzyża albo innego celu społecznego.
Druga ścieżka to odrębny proces cywilny o zadośćuczynienie za naruszenie dóbr osobistych (art. 448 KC w zw. z art. 24 § 1 KC). W procesie cywilnym pokrzywdzony może dochodzić wyższych kwot, ale sam musi udowodnić rozmiar krzywdy i szkody. Wyroki sądów pomorskich w sprawach o naruszenie dóbr osobistych przez pomówienie mieszczą się zwykle w przedziale od 3 000 zł do 50 000 zł, w zależności od skali zniesławienia i pozycji pokrzywdzonego.
Trzecia możliwa droga to żądanie usunięcia skutków naruszenia (przeproszenie w tej samej formie, w jakiej padło pomówienie, na przykład opublikowanie przeprosin w tym samym serwisie), art. 24 § 1 KC. Przy zniesławieniach internetowych skutek publikacji przeprosin jest często istotniejszy dla pokrzywdzonego niż sama kwota nawiązki albo zadośćuczynienia.
Niesłuszne oskarżenie o pomówienie. Obrona krok po kroku
Otrzymanie prywatnego aktu oskarżenia o pomówienie może być zaskoczeniem, zwłaszcza gdy oskarżony traktował swoją wypowiedź jako uzasadnioną krytykę albo prawdziwy zarzut. Pierwsze pole obrony to sam brak realizacji znamion czynu. Jeżeli wypowiedź nie miała zdolności do poniżenia w opinii publicznej, jeżeli była zbyt ogólna, jeżeli nie dotarła do osób trzecich, jeżeli była żartem oczywistym dla odbiorcy, można kwestionować kwalifikację jako zniesławienie.
Drugie pole to kontratyp z art. 213 § 1 KK (prawdziwość zarzutu uczynionego niepublicznie) albo art. 213 § 2 KK (prawdziwy zarzut w interesie publicznym lub wobec osoby pełniącej funkcję publiczną). Wykazanie prawdziwości zarzutu to najsilniejsze narzędzie obrony, ale wymaga zebrania dowodów: dokumentów, świadków, wyroków sądowych, decyzji administracyjnych, publikacji prasowych.
Trzecie pole to termin. Prawo do wniesienia prywatnego aktu oskarżenia wygasa po roku od dnia, w którym pokrzywdzony dowiedział się o osobie sprawcy przestępstwa (nie później niż przed upływem 3 lat). Wnikliwa analiza chronologii często pokazuje, że termin minął, co jest podstawą do umorzenia postępowania.
Czwarte pole to warunkowe umorzenie postępowania (art. 66 KK). Przy niekaralności oskarżonego, nieznacznej społecznej szkodliwości czynu i pozytywnej prognozie kryminologicznej sąd może zakończyć sprawę bez wpisu skazania do KRK. To rozwiązanie jest szczególnie skuteczne, gdy oskarżony wykazuje wolę pojednania i usuwa sporne wpisy.
Piąte pole to pojednanie na posiedzeniu pojednawczym. Przy sprawach z prywatnego aktu oskarżenia posiedzenie pojednawcze jest obligatoryjne przed wyznaczeniem rozprawy. Ugoda z pokrzywdzonym (przeprosiny, usunięcie wpisów, ewentualnie kwota kompensacyjna) zamyka postępowanie bez wyroku.
Na marginesie wskazać należy, iż obrona w sprawach o znieważenie jest przy tym zagadnieniem odrębnym od powyższych rozważań.
Ile kosztuje sprawa o zniesławienie w Gdańsku
Opłata sądowa od prywatnego aktu oskarżenia wynosi 1000 zł. W przypadku profesjonalnej reprezentacji należy do tego doliczyć koszty zastępstwa adwokackiego. Wynagrodzenie w naszej Kancelarii ustalamy indywidualnie po konsultacji, zależnie od stopnia skomplikowania sprawy, liczby wypowiedzi objętych zarzutem, konieczności zabezpieczenia dowodów w internecie, ewentualnego procesu cywilnego o zadośćuczynienie. W sprawach z powództwem cywilnym o zadośćuczynienie opłata sądowa zależy zaś od wartości przedmiotu sporu. Należy mieć przy tym na uwadze, iż pozew o ochronę dóbr osobistych z żądaniem niemajątkowym (przeprosiny, usunięcie skutków naruszenia) podlega opłacie stałej 600 zł. Pozew łączący oba żądania wymaga obu opłat.
Sądy w Gdańsku, gdzie trafiają sprawy o zniesławienie
Sprawy z prywatnego aktu oskarżenia o zniesławienie z art. 212 KK i znieważenie z art. 216 KK rozpoznaje w Gdańsku Sąd Rejonowy Gdańsk-Północ (Wydział Karny, ul. Piekarnicza 10) albo Sąd Rejonowy Gdańsk-Południe (Wydział Karny, ul. 3 Maja 9A). Właściwość ustala się według miejsca popełnienia czynu. W sprawach o zniesławienie w internecie miejsce popełnienia to zwykle miejsce, w którym pokrzywdzony po raz pierwszy zapoznał się z wypowiedzią, co daje mu możliwość wskazania sądu.
Postępowanie w I instancji w sprawie o zniesławienie zazwyczaj trwa od 10 do 18 miesięcy, dłużej przy licznych dowodach cyfrowych albo powołaniu biegłego. Sprawy z ugodą na posiedzeniu pojednawczym kończą się w kilka miesięcy. Apelacja do Sądu Okręgowego w Gdańsku (ul. Nowe Ogrody 30/34) dodaje kolejne 6-12 miesięcy.
Najczęściej zadawane pytania o zniesławienie i pomówienie
Czy pomówienie jest karalne?
Tak. Pomówienie (zniesławienie) jest przestępstwem z art. 212 KK zagrożonym karą grzywny albo ograniczenia wolności, a w formie kwalifikowanej z art. 212 § 2 KK (środki masowego komunikowania, w tym internet) także karą pozbawienia wolności do roku. Znieważenie z art. 216 KK jest odrębnym przestępstwem, również karalnym.
Ile trwa sprawa o zniesławienie w SR Gdańsk?
Postępowanie w I instancji zazwyczaj 10-18 miesięcy w Sądzie Rejonowym Gdańsk-Północ albo Gdańsk-Południe. Sprawa o zniesławienie z pojednaniem na posiedzeniu pojednawczym zamyka się na pierwszym posiedzeniu, natomiast sprawa o zniesławienie z pełną rozprawą dowodową trwa znacznie dłużej. Apelacja złożona do Sądu Okręgowego w Gdańsku dodaje kolejne 6-12 miesięcy.
Ile kosztuje sprawa cywilna o zniesławienie?
W procesie cywilnym o zadośćuczynienie za naruszenie dóbr osobistych opłata sądowa wynosi 5 % wartości przedmiotu sporu (gdy wartość ta przewyższa 20 000 zł). Dochodzi wynagrodzenie adwokata i ewentualne koszty biegłego. Kancelaryjna konsultacja wstępna to 450 zł. Prowadzenie sprawy są ustalane indywidualnie po konsultacji.
Ile wynosi grzywna za zniesławienie?
Grzywna za zniesławienie z art. 212 KK jest orzekana w stawkach dziennych (od 10 do 540 stawek), przy stawce dziennej od 10 zł do 2 000 zł. Realny wymiar grzywny w sprawach o zniesławienie w Gdańsku mieści się zwykle w przedziale od 2 000 zł do kilkunastu tysięcy zł, w zależności od skali czynu i sytuacji majątkowej sprawcy.
Kiedy przedawnia się zniesławienie?
Karalność zniesławienia z art. 212 KK ustaje najpóźniej po 3 latach od popełnienia czynu (art. 101 § 2). Odrębnym terminem jest 1 rok na wniesienie prywatnego aktu od dnia, w którym pokrzywdzony dowiedział się o osobie sprawcy przestępstwa.
Otrzymałem prywatny akt oskarżenia o pomówienie. Co robić?
Nie odpisuj w emocjach, nie kontaktuj się z pokrzywdzonym bez konsultacji. Umów spotkanie z adwokatem, przynieś pełen prywatny akt oskarżenia, wypowiedź, którą kwestionuje pokrzywdzony, dokumenty potwierdzające jej kontekst i ewentualną prawdziwość. Na tym spotkaniu budujemy strategię obrony i przygotowujemy do posiedzenia pojednawczego. W wielu sprawach udaje się doprowadzić do ugody, uniewinnienia albo warunkowego umorzenia takiego postępowania.
Ktoś napisał o mnie w internecie coś nieprawdziwego. Co mogę zrobić?
Pierwszy krok to zabezpieczenie dowodu (screen z metadanymi, notarialne poświadczenie strony). Drugi krok to analiza, czy wypowiedź realizuje znamiona zniesławienia z art. 212 KK. Trzeci krok to prywatny akt oskarżenia z zachowaniem terminu 1 roku od dnia, w którym dowiedziałeś się o osobie sprawcy. Równolegle możesz dochodzić usunięcia wpisu i przeprosin na drodze cywilnej (art. 24 KC). Reprezentujemy pokrzywdzonych na każdym z tych etapów.
Czy negatywna recenzja mojej firmy w Google to zniesławienie?
Nie zawsze. Recenzja oparta na faktach, wyrażająca subiektywną negatywną opinię, mieści się w granicach dozwolonej krytyki. Zniesławieniem staje się recenzja przypisująca konkretne postępowanie (oszustwo, kradzież, brak kwalifikacji) bez podstaw faktycznych. Granica bywa cienka i zawsze wymaga indywidualnej oceny prawnej. Warto skonsultować konkretną recenzję z adwokatem przed podjęciem jakichkolwiek dalszych kroków.
Adwokat od spraw karnych w Gdańsku. Jak pomagamy
Sprawy o zniesławienie i pomówienie z art. 212 KK oraz znieważenie z art. 216 KK prowadzimy nie tylko dla Klientów z Gdańska, Gdyni i Sopotu, ale także z całej Polski. Reprezentujemy zarówno pokrzywdzonych, którzy chcą wnieść prywatny akt oskarżenia i dochodzić odszkodowania, jak i osoby niesłusznie oskarżone o pomówienie, którym grozi wpis do Krajowego Rejestru Karnego.
Adwokat sprawy karne Gdańsk to fraza, którą klienci wpisują najczęściej, gdy szukają pomocy w postępowaniu z prywatnego aktu oskarżenia. Znamy specyfikę orzeczniczą Sądów Rejonowych Gdańsk-Północ i Gdańsk-Południe i strategię procesową dostosowujemy do konkretnej sprawy.
Kontakt
Kancelaria Adwokacka adw. Dawid Suszyński
ul. ks. Jerzego Popiełuszki 2/136 (klatka „B”), 80-864 Gdańsk
tel. +48 579 669 997
e-mail: kancelaria@suszynski.com.pl
adwokat.suszynski.com.pl
Konsultacja stacjonarnie w Gdańsku albo online. Obsługujemy Klientów z Gdańska, Gdyni, Sopotu, Wejherowa, Tczewa, Kartuz i całego województwa pomorskiego, a także z całej Polski w trybie zdalnym. Pierwszy krok to 60-minutowa rozmowa (450 zł). Podczas konsultacji analizujemy dokumenty, oceniamy realne szanse, wskazujemy plan działania.
Porozmawiajmy o Twojej sprawie
Opisz sytuację lub zadzwoń — odpowiadamy w ciągu 24 godzin. W sprawach pilnych/aresztowych obsługa 24h.